Το υπουργικό συμβούλιο αποφασίζει τη σύσταση του Ενιαίου Μητρώου Ακινήτων (Ε.Μ.Α.), ως μία από τις σημαντικότερες ψηφιακές μεταρρυθμίσεις στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα, καθώς φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε μία ενιαία πλατφόρμα όλα τα νομικά, πολεοδομικά, φορολογικά, δασικά και διοικητικά δεδομένα κάθε ακινήτου.
Η λειτουργία του ΕΜΑ αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να επιταχύνει τις συναλλαγές και να ενισχύσει τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου. Ωστόσο, το νέο σύστημα θα κληθεί να αντιμετωπίσει σημαντικές εκκρεμότητες που παραμένουν στο Κτηματολόγιο και στους δασικούς χάρτες, όπως αδήλωτα ακίνητα, εκκρεμείς ενστάσεις, ασυμφωνίες στοιχείων και καθυστερήσεις στην οριστικοποίηση ιδιοκτησιακών και χωρικών δεδομένων.
Τη νομοθετική σύσταση του Ενιαίου Μητρώου Ακινήτων παρουσιάζουν στην συνεδρίαση του υπουργικού Συμβουλίου της Τρίτης 26 Μαΐου 2026 υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο υφυπουργός Χρήστος Δερμεντζόπουλος, αρμόδιος για το Κτηματολόγιο.
Η νέα ψηφιακή βάση για κάθε ακίνητο στην Ελλάδα
Το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) αποτελεί μία νέα πλατφόρμα, που υλοποιείται από το Ελληνικό Κτηματολόγιο και αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το καλοκαίρι του 2026. Φιλοδοξεί να συγκεντρώσει για πρώτη φορά σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον όλα τα δεδομένα που αφορούν κάθε ακίνητο στη χώρα.
Στο νέο σύστημα θα ενσωματώνονται νομικά, πολεοδομικά, δασικά, φορολογικά, ενεργειακά και διοικητικά στοιχεία, δημιουργώντας έναν ολοκληρωμένο ψηφιακό φάκελο για κάθε ιδιοκτησία. Κεντρικό σημείο αναφοράς θα αποτελεί ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), μέσω του οποίου θα διασυνδέονται όλες οι βάσεις δεδομένων του Δημοσίου.
Διαλειτουργικότητα με ΜΙΔΑ, ΑΑΔΕ, πολεοδομικές πλατφόρμες και δασικούς χάρτες
Το Ε.Μ.Α. σχεδιάζεται ως πλήρως διαλειτουργικό σύστημα, συνδεδεμένο με το Κτηματολόγιο, το ΜΙΔΑ της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, τις πολεοδομικές πλατφόρμες για αυθαίρετα, οικοδομικές άδειες και τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη του ΤΕΕ, τους δασικούς χάρτες και τις υπόλοιπες ψηφιακές υποδομές του κράτους.
Κάθε αλλαγή που αφορά ένα ακίνητο, είτε πρόκειται για μεταβίβαση, είτε για πολεοδομική μεταβολή, είτε για αλλαγή χρήσης, θα ενημερώνει αυτόματα όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες χωρίς να απαιτείται επανυποβολή εγγράφων από τον πολίτη. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται δραστικά η γραφειοκρατία, επιταχύνονται οι συναλλαγές και ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν μέσω του gov.gr να παρέχουν ψηφιακή συναίνεση πρόσβασης στα στοιχεία του ακινήτου τους σε μηχανικούς, συμβολαιογράφους, δικηγόρους και άλλους επαγγελματίες, χωρίς φυσική προσκόμιση φακέλων και πιστοποιητικών.
Οι εκκρεμότητες του Κτηματολογίου που καλείται να αντιμετωπίσει
Η δημιουργία του Ενιαίου Μητρώου Ακινήτων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Κτηματολόγιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές εκκρεμότητες. Παραμένουν εκατομμύρια ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη, χιλιάδες ενστάσεις σε εκκρεμότητα και σοβαρές καθυστερήσεις στην οριστικοποίηση των εγγραφών.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί, περίπου 3,45 εκατομμύρια δικαιώματα εμφανίζονται ακόμη ως «ορφανά», ενώ εκατοντάδες χιλιάδες εκκρεμότητες από πρώην Υποθηκοφυλακεία δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στο νέο σύστημα.
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην κτηματογράφηση, πολλές περιοχές της χώρας βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάρτησης ή διόρθωσης στοιχείων, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα στις συναλλαγές και καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Δασικοί χάρτες και ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που επηρεάζουν σήμερα την αγορά ακινήτων αφορά τις εκκρεμότητες των δασικών χαρτών. Σε πολλές περιοχές της χώρας εξακολουθούν να υπάρχουν αντιρρήσεις που δεν έχουν εξεταστεί, διορθώσεις που δεν έχουν ενσωματωθεί και εκτάσεις με ασαφή χαρακτηρισμό, προκαλώντας σοβαρά εμπόδια σε μεταβιβάσεις και αξιοποίηση περιουσιών.
Ιδιαίτερα σε εκτός σχεδίου περιοχές και σε ζώνες κοντά σε οικισμούς, οι ασυμφωνίες μεταξύ Κτηματολογίου και δασικών χαρτών δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον αβεβαιότητας για ιδιοκτήτες και επαγγελματίες. Πολλές αγροτικές και ιδιωτικές εκτάσεις παραμένουν δεσμευμένες λόγω εκκρεμών αντιρρήσεων ή ελλιπούς ενημέρωσης των κυρωμένων χαρτών.
Το νέο Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενοποίησης και διασταύρωσης αυτών των δεδομένων, περιορίζοντας τις αντιφάσεις μεταξύ υπηρεσιών και ενισχύοντας την ασφάλεια στις συναλλαγές.
Ενίσχυση της διαφάνειας και του ελέγχου
Η συγκέντρωση όλων των στοιχείων σε μία ενιαία βάση δεδομένων θα επιτρέψει στο Δημόσιο να αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη εικόνα της ακίνητης περιουσίας στη χώρα. Μέσω εργαλείων Business Intelligence και αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων θα μπορούν να εντοπίζονται:
♦ αδήλωτα τετραγωνικά μέτρα
♦ ασυμφωνίες μεταξύ δηλώσεων και πραγματικών στοιχείων
♦ περιπτώσεις φοροδιαφυγής
♦ καταπατήσεις δημόσιας γης, και
♦ αποκλίσεις μεταξύ πολεοδομικών και κτηματολογικών δεδομένων.
Παράλληλα, η διασύνδεση με το ΜΙΔΑ της ΑΑΔΕ θα επιτρέπει την αντιπαραβολή των στοιχείων των δηλώσεων Ε2 και Ε9 με τα κτηματολογικά δεδομένα και τον ΚΑΕΚ κάθε ακινήτου, ενισχύοντας την αξιοπιστία και τη διαφάνεια του συστήματος.
Στρατηγικής σημασίας για επενδύσεις και μεταβιβάσεις
Η υλοποίηση του Ενιαίου Μητρώου Ακινήτων θεωρείται έργο στρατηγικής σημασίας, καθώς επιχειρεί να καλύψει θεσμικά και διοικητικά κενά δεκαετιών. Το νέο σύστημα εφόσον αντιμετωπιστούν τα προβλήματα και οι εκκρεμότητες αναμένεται να συμβάλει αποφασιστικά:
♦ στην επιτάχυνση των επενδύσεων
♦ στην ασφάλεια των μεταβιβάσεων
♦ στην προστασία της δημόσιας περιουσίας
♦ στη διαχείριση της γης και του περιβάλλοντος, και
♦ στη δημιουργία ενός σταθερού και αξιόπιστου πλαισίου για πολίτες, επαγγελματίες και δημόσια διοίκηση.
Πηγή: ecopress.gr/