Το βόριο (Β) απαιτείται σε πολύ μικρές ποσότητες αλλά αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα θρεπτικά στοιχεία για την ελιά
Του Χρίστου Τσαντήλα, Γεωπόνου, Δρ. Εδαφολογίας, πρ. Διευθυντή του Ινστιτούτου Βιομηχανικών και Κτηνοτροφικών Φυτών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, μέλους της 4Ε
Γιατί το βόριο είναι τόσο σημαντικό για την ελιά
Αν και το βόριο (Β) απαιτείται σε πολύ μικρές ποσότητες, αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα θρεπτικά στοιχεία για την ελιά. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί γεωπόνοι το χαρακτηρίζουν ως το «αγαπημένο» στοιχείο της καλλιέργειας, καθώς επηρεάζει άμεσα την αναπαραγωγική διαδικασία και τελικά την παραγωγή.
Ο ρόλος του είναι καθοριστικός στη βλάστηση της γύρης, στην ευαισθησία του στίγματος και στη γονιμοποίηση των ανθέων. Με απλά λόγια, η επάρκεια βορίου αυξάνει τις πιθανότητες να μετατραπούν περισσότερα άνθη σε καρπούς.
Παράλληλα, συμβάλλει:
- στη μεταφορά σακχάρων προς τους αναπτυσσόμενους καρπούς,
- στην κυτταρική διαίρεση και ανάπτυξη νέων βλαστών,
- στη δημιουργία ισχυρών κυτταρικών τοιχωμάτων,
- στην καλύτερη αντοχή του δέντρου απέναντι σε συνθήκες στρες.
Πότε εμφανίζεται έλλειψη βορίου
Η διαθεσιμότητα του βορίου εξαρτάται κυρίως από τα χαρακτηριστικά του εδάφους.
Μεγαλύτερη πιθανότητα τροφοπενίας υπάρχει σε:
- εδάφη με υψηλό pH (ασβεστούχα),
- βαριά ή πολύ αμμώδη εδάφη,
- εδάφη με χαμηλή οργανική ουσία,
- περιοχές όπου το νερό άρδευσης περιέχει μικρές ποσότητες βορίου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το όριο μεταξύ έλλειψης και υπερβολικής συγκέντρωσης βορίου είναι σχετικά στενό, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη σωστή διάγνωση πριν από οποιαδήποτε επέμβαση.
Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα τροφοπενίας
Η ελιά θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη στην έλλειψη βορίου και μάλιστα χρησιμοποιείται διεθνώς ως φυτό-δείκτης για εδάφη φτωχά στο συγκεκριμένο στοιχείο.
Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:
- ξήρανση των κορυφαίων βλαστών,
- πτώση φύλλων,
- ανάπτυξη νέων βλαστών χαμηλότερα στα κλαδιά που στη συνέχεια επίσης ξηραίνονται,
- καστανός μεταχρωματισμός στην κορυφή των φύλλων, ο οποίος προοδευτικά επεκτείνεται,
- δερματώδη και καφέ φύλλα στα προχωρημένα στάδια.
Σε αρκετές περιπτώσεις η έλλειψη βορίου συνυπάρχει με τροφοπενίες ασβεστίου ή μαγνησίου, γι’ αυτό και η εργαστηριακή διάγνωση θεωρείται απαραίτητη.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η ασφαλέστερη μέθοδος είναι η φυλλοδιαγνωστική.
Τα δείγματα λαμβάνονται από φύλλα νέας βλάστησης το καλοκαίρι και αναλύονται σε διαπιστευμένο εργαστήριο.
Ως κρίσιμο όριο θεωρούνται τα 15 mg βορίου ανά κιλό ξηρής ουσίας. Συγκεντρώσεις μεταξύ 15 και 20 mg/kg υποδηλώνουν ήπια έλλειψη, ενώ κάτω από τα 15 mg/kg τα συμπτώματα είναι συνήθως έντονα.
Πώς αντιμετωπίζεται η έλλειψη
Όταν διαπιστωθεί τροφοπενία, η αντιμετώπιση γίνεται είτε με εφαρμογή λιπασμάτων βορίου στο έδαφος είτε με διαφυλλικούς ψεκασμούς.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η εδαφική εφαρμογή αποτελεί τη σταθερότερη και ασφαλέστερη λύση για την αποκατάσταση της έλλειψης, ενώ οι διαφυλλικές εφαρμογές προτείνονται κυρίως όταν η εδαφική λίπανση δεν μπορεί να καλύψει αποτελεσματικά τις ανάγκες του δέντρου.
Η σωστή διάγνωση πριν από την εφαρμογή αποτελεί βασική προϋπόθεση, καθώς οι ανάγκες διαφέρουν σημαντικά από ελαιώνα σε ελαιώνα.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος 114 του περιοδικού «Ελιά & Ελαιόλαδο»
Πηγή:olivenews.gr