“Υποψήφιοι” και “Ψηφοφόροι”: Τα εμφανή και τα αφανή μιας σχέσης

Του Ηλία Γιαννακόπουλου

 “Πολιτική είναι η ικανότητα να παρουσιάζεις σήμερα τι θα γίνει αύριο και να εξηγείς αύριο γιατί δεν έγινε” (Ουίνστον Τσώρτσιλ).

Η πυρόπληκτη και πλημμυροπαθής Ελλάδα χωρίς να έχει επουλώσει τις πληγές της από την “οργή” της φύσης ετοιμάζεται να εκλέξει τους τοπικούς της άρχοντες.

       Με δεδομένη την υποχώρηση του καύσωνα και των υψηλών θερμοκρασιών – φθινόπωρον γαρ-και με δεδομένο τον επερχόμενο εκλογικό αυτοδιοικητικό καύσωνα – αυτοδιοικητικές εκλογές γαρ – οι “δρομείς” (δήμαρχοι και υποψήφιοι ) ετοιμάζονται για τον “ωραίο” αγώνα της εκλογής ή της επανεκλογής για κάποιους. Σε αυτόν τον ωραίο αλλά και δύσκολο αγώνα όλοι προσδοκούν το καλύτερο και απεύχονται το χειρότερο.

                                         Υποψήφιοι και Επικοινωνία

        Τη χαρά της νίκης και την πίκρα-απογοήτευση της ήττας την καθορίζει σε μεγάλο βαθμό η ψήφος των πολιτών. Αυτούς, λοιπόν, καλούνται να πείσουν όλοι οι υποψήφιοι για την  ικανότητά τους αλλά και για τη θέλησή τους να υπηρετήσουν με επιτυχία το γενικό συμφέρον, να λύσουν προβλήματα, να προτείνουν λύσεις και κυρίως να διατυπώσουν ένα όραμα για μία διαφορετική κοινωνία και έναν αποτελεσματικό τρόπο διοίκησης.

        To θετικό ή αρνητικό για τους υποψηφίους είναι ότι δεν απευθύνονται στον άγνωστο ψηφοφόρο αλλά στον επώνυμο συνάνθρωπό τους. Ιδιαίτερα στις μικρές τοπικές κοινωνίες η επικοινωνία υποψηφίου και ψηφοφόρου εδράζεται στην προσωπική γνωριμία με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την δυσκολία ή ευκολία της πειθούς από την πλευρά του υποψηφίου.

      Το πλαίσιο της επικοινωνίας μεταξύ υποψηφίου και ψηφοφόρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές  δεν περιλαμβάνει τα μεγάλα και ζέοντα ιδεολογικά θέματα της εποχής μας αλλά τα βασανιστικά προβλήματα της καθημερινότητας του πολίτη. Αυτό έχει ως συνέπεια τα λόγια και τα επιχειρήματα των υποψηφίων να είναι απαλλαγμένα από όρους και λέξεις βαρύγδουπες.     

          Ο ψηφοφόρος σε αυτήν την επικοινωνία αναζητά τον καθαρό λόγο, την αλήθειατο όραμα αλλά εστιάζει και στο ήθος του υποψηφίου. Η άκρατη και άκριτη υποσχεσιολογία μπορεί να είναι ξεπερασμένη αλλά εξακολουθεί να ασκεί ακόμη κάποια δύναμη σε κάποιους που φαντάζονται τον εαυτό τους ως το κέντρο της κοινότητας, του δήμου και της χώρας.

      “Τα λόγια ενός πολιτικού δεν φανερώνουν την ιδέα που έχει για το θέμα του, αλλά την ιδέα που έχει για το ακροατήριό του” (George Will).

         Φυσικά δεν απουσιάζουν οι προσωπικές εκδουλεύσεις, οι εξυπηρετήσεις ή και κάποιες υπόγειες συμφωνίες που πολλές φορές λαμβάνουν την μορφή χρηματικής συναλλαγής. Ιστορικά έχουν καταγραφεί απίθανα αιτήματα των ψηφοφόρων αλλά και απίθανες υποσχέσεις των υποψηφίων για λύση-εις προβλημάτων που υπερβαίνουν τα όρια της εξουσίας και των  αρμοδιοτήτων των τοπικών αρχόντων.

                                              Το Ήθος των Υποψηφίων

        Το παρασκήνιο αυτών των εκλογών είναι πλούσιο και ενδιαφέρον για τον μελετητή της ψυχολογίας του ψηφοφόρου όσο και της ηθικής και  των εσωτερικών αντιστάσεων του υποψηφίου.

         Ας επιστρέψουμε, όμως, στο ήθος των υποψηφίων που για πολλούς ψηφοφόρους αποτελεί το μοναδικό και μέγιστο κριτήριό τους  για την τελική επιλογή τους.

            “Το της πόλεως όλης ήθος, ομοιούται τοις άρχουσιν” (Ισοκράτης).

      Σε αυτό οι ψηφοφόροι αναζητούν την ηθική με την ευρύτερη έννοια του όρου, τη συνέπεια λόγων και πράξεων, τη φιλαλήθεια, την τιμιότητα, την απλότητα, το φιλότιμο, την κοινωνική ευαισθησία και το σεβασμό στο δίκαιο και στον συνάνθρωπο.

            Στο πεδίο του ήθους οι ψηφοφόροι, όμως, κατεξοχήν αναζητούν την πνευματική ευρύτητα, τις γνώσεις, τη θέληση και την αποφασιστικότητα. Κι αυτό γιατί θεωρούν πως οι υποψήφιοι και οι μελλοντικοί “τοπικοί άρχοντες” θα χειριστούν σημαντικά θέματα που προϋποθέτουν πνευματικά και ψυχικά χαρίσματα.

         Δεν λείπουν, όμως, και οι περιπτώσεις που την ψήφο των πολιτών την καθορίζουν σε απόλυτο βαθμό η συγγένεια αίματος (σόι),η φιλία, η προσωπική γνωριμία και η επαγγελματική συνάφεια. Το γεγονός αυτό αναγκάζει τους υποψηφίους δημάρχους να επιλέγουν άτομα που έχουν τα παραπάνω γνωρίσματα. Το άγχος της ψήφου τους οδηγεί πολλές φορές στην επιλογή προσώπων με ανύπαρκτα προσόντα αλλά με πολύ μεγάλο κύκλο συγγενών ή γνωριμιών. Η αναγνωρισιμότητα του υποψηφίου συνιστά ένα ακόμα κριτήριο επιλογής για τον πολίτη στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

                                               “Να μένει το βύσσινο”

      Στις μικρές τοπικές κοινωνίες, λοιπόν, κυριαρχούν εν πολλοίς η προσωπική γνωριμία, ο καθημερινός συγχρωτισμός με τον πολίτη, η κολακεία, η υποσχεσιολογία, η επίκληση παλιάς φιλίας, το χαμόγελο, το ανθρώπινο πρόσωπο, ακόμη-ακόμη και το κέρασμα. Γνωστή εξάλλου είναι και καταγωγή της φράσης να “λείπει το βύσσινο” που αποτυπώνει ανάγλυφα το βεληνεκές και την αποτελεσματικότητα του κεράσματος.

     * (Ο μύθος λέει ότι κάποτε, κάποιος ψηφοφόρος ενός  βουλευτή παρήγγειλε στο σερβιτόρο του καφενείου, που συναντήθηκαν, ένα γλυκό βύσσινο, για να τον κεράσει κι έτσι να πετύχει ένα ρουσφετάκι του. Ο βουλευτής, όμως, σκληρό καρύδι, δεν φαινόταν να θέλει να τον βοηθήσει. Αγανακτισμένος τότε ο ψηφοφόρος, που έβλεπε πως άδικα θα τον κερνούσε, φώναξε δυνατά στο σερβιτόρο: “Να μένει το βύσσινο!”. Από το διαδίκτυο)

                                          Υποσχέσεις και Επιχειρήματα

        Στις αυτοδιοικητικές εκλογές επιπλέουν όσοι διαχειρίζονται σωστά το αληθοφανές των υποσχέσεων και το στοιχείο του εφικτού τους.

    “Η υπόσχεση που δόθηκε ήταν μια αναγκαιότητα του παρελθόντος. Ο λόγος που δεν κρατήθηκε είναι μια αναγκαιότητα του παρόντος”

        Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι να απουσιάζουν τα προγράμματα ή όταν υπάρχουν να αδιαφορούν γι αυτά οι πολίτες. Στα παράδοξα των αυτοδιοικητικών εκλογών –και ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες και χωριά – είναι η επιλογή προσώπων που οι ψηφοφόροι δεν άκουσαν ούτε μία φορά κάποιο λόγο τους, επιχείρημα ή μία πρόταση για την επιθυμητή εικόνα της κοινωνίας από τους εκλεγμένους δημάρχους ή συμβούλους.

          Είναι από τα αρνητικά αυτών των εκλογών όταν ο “λόγος” των υποψηφίων με τη ριζική έννοια του όρου (επιχείρημα, σκέψη, ικανότητα ομιλίας, πειθώ) απουσιάζει παντελώς από τους υποψηφίους και αντ’ αυτού κυριαρχούν η συγγένεια και οι νυχτερινές επισκέψεις και πιέσεις στο σπίτι του ψηφοφόρου με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

          Βέβαια να μην αδικούμε και κάποιους άλλους που γνωρίζουν καλά την τέχνη της επικοινωνίας, των δημόσιων σχέσεων και τις τεχνικές των σύγχρονων μέσων ενημέρωσης (FacebookTik Tok…).

                                               Πειθώ ή Εξαγορά Ψήφου;

       Οι δημοσιοσχεσίτες υποψήφιοι “οργώνουν” κάθε χώρο μαζικής συνάθροισης των ψηφοφόρων –λαϊκές αγορές και καφενεία – ανταλλάσσοντας γρήγορα λόγια και προσφέροντας πολλά χαμόγελα με τις απαραίτητες φιλοφρονήσεις για το σεβασμό και την εκτίμηση που τρέφουν προς το πρόσωπο και την ποιότητα του ψηφοφόρου. Ο ψηφοφόρος κολακεύεται πάντοτε εύκολα από ένα λόγο εκτίμησης προς το πρόσωπό του.

         Στον χρόνο της προεκλογικής περιόδου δεν λείπουν και δύο ακραίες περιπτώσεις επικοινωνίας μεταξύ υποψηφίων και ψηφοφόρων. Η “εξαγορά ψήφων” και ο χρηματισμός των ψηφοφόρων μπορεί να έχει υποχωρήσει ως πρακτική στις μέρες μας, αλλά σε κάποιες οριακές περιπτώσεις στις μικρές κοινωνίες ανθοφορεί ακόμη. Είναι βέβαια οι περιπτώσεις που όλοι το γνωρίζουν ή το υποπτεύονται αλλά κανείς δεν έχει στοιχεία και γι αυτό παραμένει στα πλαίσια της μυθοπλασίας.

        Υπάρχουν, όμως, και οι σπάνιες περιπτώσεις που ο υποψήφιος με λόγο μεστό και επιχειρήματα, με θέληση και όραμα προσπαθεί να σε πείσει για την ικανότητά του να δώσει λύσεις στα προβλήματα του τόπου του (κοινότητα, δήμος).

       Είναι και οι περιπτώσεις που οι υποψήφιοι με σεμνότητα και ταπεινότητα, σεβόμενοι την ελευθερία του ψηφοφόρου, σού αφήνουν το “σταυρωμένο” ψηφοδέλτιο κι αποχωρούν ζητώντας ένα ηχηρό συγγνώμη για την ενόχληση. Προσωπικά είχα μία τέτοια για την επιλογή προέδρου του χωριού μου στις προηγούμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.

        Ένα άλλο στοιχείο που έλαβε τη μορφή “επιδημίας” σε αυτές τις εκλογές ήταν και η καθημερινή προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της προσχώρησης κάποιου υποψηφίου ή μη σε κάποια παράταξη. Τα συνοδευτικά κείμενα της φωτογραφίας του συνεργαζόμενου υποψηφίου τις περισσότερες φορές ήταν μη συμβατά με το περιεχόμενό του (πνευματικό, κοινωνικό).

                                                    Οι Τεχνικές Εκλογής   

         Ωστόσο στον αγώνα προς άγρα της ψήφου των πολιτών όλοι χρησιμοποιούν κάθε διαθέσιμο μέσο. Οι νυν δήμαρχοι πασχίζουν να πείσουν για την επανεκλογή τους, ενώ οι φερέλπιδες δήμαρχοι να πείσουν πως αυτοί είναι καλύτεροι και αξιότεροι των νυν δημάρχων.

       “Δεν πρέπει να λες ψέματα. Κάπου-κάπου όμως, πρέπει να είσαι διφορούμενος”(Μάργκαρετ Θάτσερ). 

        Και οι δύο επωμίζονται βαρύ φορτίο, ο καθένας για διαφορετικούς λόγους, αλλά με την ίδια στόχευση, την επανεκλογή ή εκλογή.

                                                    Οι νυν Δήμαρχοι

         Οι νυν δήμαρχοι αγωνίζονται και αγωνιούν για δύο πράγματα. Αρχικά οφείλουν να πείσουν για το μέγεθος και την ποιότητα του έργου τους κατά την πενταετία της δημαρχίας τους.

       Σε ένα δεύτερο επίπεδο οι νυν δήμαρχοι οφείλουν να πείσουν πως και η νέα πενταετία της δημαρχίας τους, που διεκδικούν, θα είναι εξίσου δημιουργική και εμπλουτισμένη με νέα έργα και όραμα για κάτι διαφορετικό. Κι αυτό γιατί οι ψηφοφόροι, όσο κι αν αξιολογούν θετικά το έργο των νυν δημάρχων, θέλουν κάτι περισσότερο και μία άλλη προοπτική και ευκαιρία για τον τόπο τους.

        Ίσως ως τρίτο φορτίο των νυν δημάρχων θα μπορούσα να λογαριάσω και την υποχρέωσή τους να πείσουν πως ο αντίπαλός τους είναι υποδεέστερός τους και ενέχει κινδύνους η εκλογή του.

                                               Οι Φερέλπιδες Δήμαρχοι

         Από την άλλη πλευρά, οι άλλοι που διεκδικούν το δημαρχιακό θώκο, θα πρέπει αρχικά να αποδομήσουν το έργο  των νυν δημάρχων ή να πείσουν πως η πενταετία τους ήταν μία “χαμένη πενταετία”.

          Σε ένα δεύτερο επίπεδο θα πρέπει να πείσουν για το έργο-α που υπόσχονται και να κοινοποιήσουν με απλό τρόπο το όραμά τους για μία άλλη προοπτική του τόπου τους. Κι αυτό γιατί οι ψηφοφόροι αρέσκονται στα οράματα όσο κι αν αυτά κινούνται τις περισσότερες φορές στα όρια του ευκταίου.

        Οι νυν δήμαρχοι προβάλλουν εμφαντικά το σύνθημα της συνέχειας και του πετυχημένου διανθίζοντάς τον με το γνωστό από τον ποδοσφαιρικό χώρο “ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει”.

          Στη φαρέτρα των επιχειρημάτων των φερέλπιδων δημάρχων για την αφύπνιση των ψηφοφόρων με στόχο να μην ξανακάνουν το ίδιο λάθος ψηφίζοντας τους νυν δημάρχους υπάρχει η άποψη του Μ. Λουντέμη:

     “Το ίδιο λάθος δεν γίνεται δύο φορές. Τη δεύτερη φορά δεν είναι λάθος, αλλά είναι επιλογή”.

           Οι αντίπαλοι και όσοι προσβλέπουν στην εκλογή τους και στην καταψήφιση των νυν δημάρχων προβάλλουν κι αυτοί εμφαντικά το σύνθημα “αλλαγή” που πολλές φορές συνοδεύεται από τους όρους: Νέα Πορεία, Ελπίδα για το Αύριο, Ανανέωση, Νέα Αρχή και πολλά άλλα παρόμοια και εύηχα.

       “Μια αλλαγή αφήνει την πόρτα ανοιχτή για να μπουν και άλλες” (Μακιαβέλι).

        Δεν γνωρίζω ποιο έργο-φορτίο είναι βαρύτερο. Πολλές φορές οι λεπτομέρειες, η προσωπικότητα των υποψηφίων δημάρχων και τα επικοινωνιακά τρικ κρίνουν μία εκλογή.

                                           Αντιμαχία Αλήθειας και Ψέματος

        Συμπερασματικά οι αυτοδιοικητικές εκλογές είναι μία αντιμαχία της “αλήθειας προς το Ψέμα”. Την δύναμή τους την αποτύπωσε με ενάργεια ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος στο ποίημά του “Αντίπαλες δυνάμεις”:

       “Τόση δύναμη έχει η αλήθεια / που μπορεί τελείως να νικάει / ακόμα και το πιο καλοστημένο ψέμα./ Τόση δύναμη έχει το ψέμα / που μπορεί να επανέρχεται και να πείθει / παριστάνοντας μια νέα αλήθεια” (Ο δρόμος και πάλι).

        Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον και επωφελές σε όλους – Υποψηφίους και Ψηφοφόρους – η ανάγνωση και η κατανόηση κάποιων στίχων του Τίτου Πατρίκιου από το Ποίημά του «Σε βρίσκει η ποίηση». Είναι μία άσκηση αυτογνωσίας και ετερογνωσίας  για όλους μας πριν την κάλπη και την επιλογή μας.

          Ίσως στους στίχους και στις διαπιστώσεις του ποιητή να βρούμε κάτι δικό μας ή κάτι από τους υποψηφίους που διεκδικούν την ψήφο μας. Αυτοί θα πρέπει να είναι έτοιμοι να απαντήσουν σε αυτά που περιγράφει ο ποιητής:

     “Εκεί που συλλογίζεσαι ποιος είσαι και τι έκανες / πόσο ανοίχτηκες στους άλλους για να σε δεχτούν / πόσο επιδείχτηκες στο κοινό για να του αρέσεις / πως κλείστηκες τόσο πολύ για να προστατευτείς / σε τι έφταιξες σ’ εκείνους που σε απέρριψαν /…πότε έδωσες ένα στήριγμα σε κάποιον που το χρειαζόταν / πότε εγκατέλειψες τον άνθρωπο που σε είχε ανάγκη / πόσο αντέδρασες όταν έβλεπες να πλουτίζουν / αυτοί που έλεγαν ότι μάχονται για τους φτωχούς /όταν άκουγες να δημηγορούν υπέρ των αδικημένων / εκείνοι που αδικούσαν έχοντας πάντα δίκιο…” 

Post Visitors:123
We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings