Του Παναγιώτη Ράγγου* Οικονομολόγος
Παρά τη σημαντική κινητικότητα που παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, η διαδικασία μεταβίβασης εξακολουθεί να αποτελεί μια σύνθετη και συχνά χρονοβόρα υπόθεση. Η ανάγκη συγκέντρωσης πολλών δικαιολογητικών, οι καθυστερήσεις σε δημόσιες υπηρεσίες και τα προβλήματα στο Κτηματολόγιο δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η ολοκλήρωση μιας αγοραπωλησίας μπορεί να διαρκέσει ακόμη και πολλούς μήνες.
Έως και 250 ημέρες για μια μεταβίβαση
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς ακινήτων, η ολοκλήρωση μιας μεταβίβασης κατοικίας στην Ελλάδα μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 250 ημέρες, δηλαδή περίπου επτά μήνες από την έναρξη της διαδικασίας έως την υπογραφή του συμβολαίου.
Ο χρόνος αυτός είναι σημαντικά μεγαλύτερος σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Για παράδειγμα, σε κράτη με πλήρως ψηφιοποιημένα κτηματολογικά συστήματα η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες.
Η καθυστέρηση οφείλεται κυρίως στην έλλειψη πλήρως ψηφιοποιημένων δεδομένων, στους πολεοδομικούς ελέγχους που απαιτούνται από μηχανικούς, αλλά και στις ουρές σε υπηρεσίες που εξακολουθούν να λειτουργούν με χρονοβόρες διαδικασίες.
Καθυστερήσεις μηνών στο Κτηματολόγιο
Σημαντικό «αγκάθι» παραμένουν και οι καθυστερήσεις στα κτηματολογικά γραφεία. Σε αρκετές περιοχές της χώρας –και ιδιαίτερα στην Αττική– η καταχώριση συμβολαίων μπορεί να καθυστερεί από τρεις έως έξι μήνες κατά μέσο όρο, παρά τη μετάβαση στο ψηφιακό σύστημα του Κτηματολογίου.
Παράλληλα, το σύστημα εξακολουθεί να διαχειρίζεται μεγάλο όγκο αιτημάτων. Καθημερινά κατατίθενται περίπου 2.300 νέες πράξεις, ενώ τα κτηματολογικά γραφεία διεκπεραιώνουν περίπου 2.600 υποθέσεις την ημέρα, προσπαθώντας να μειώσουν το απόθεμα των εκκρεμοτήτων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, παλαιά λάθη σε τίτλους ιδιοκτησίας ή εκκρεμότητες στις εγγραφές μπορεί να μπλοκάρουν μια μεταβίβαση για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τα βασικά «αγκάθια» της διαδικασίας
Παρά τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού, οι επαγγελματίες της αγοράς εντοπίζουν τρεις βασικούς παράγοντες που προκαλούν καθυστερήσεις:
♦ Πολεοδομικές υπηρεσίες που συχνά χρειάζονται έως και 3–4 μήνες για να εκδώσουν φακέλους και σχέδια ακινήτων.
♦ Ελλείψεις προσωπικού σε κτηματολογικά γραφεία, που επιβραδύνουν τη διαδικασία καταχώρισης.
♦ Ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και πολεοδομικοί έλεγχοι, που συχνά αποκαλύπτουν παλαιές αυθαιρεσίες και απαιτούν επιπλέον χρόνο για τη διευθέτησή τους.
Το αποτέλεσμα είναι πολλές αγοραπωλησίες να καθυστερούν σημαντικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι συναλλαγές εγκαταλείπονται λόγω κόστους ή αβεβαιότητας.
Χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις
Το πρόβλημα των καθυστερήσεων έχει δημιουργήσει μεγάλο όγκο εκκρεμοτήτων. Εκτιμάται ότι εκατοντάδες χιλιάδες πράξεις μεταβίβασης βρίσκονται σε αναμονή σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, από τον έλεγχο τίτλων μέχρι την καταχώριση στο Κτηματολόγιο.
Η κατάσταση αυτή επηρεάζει όχι μόνο τους ιδιοκτήτες και τους αγοραστές, αλλά και τη λειτουργία της αγοράς ακινήτων συνολικά.
Ψηφιοποίηση και προσπάθειες επιτάχυνσης
Τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση επιχειρεί να μειώσει τη γραφειοκρατία μέσω της ψηφιοποίησης των διαδικασιών. Πλατφόρμες όπως το akinita.gov.gr επιτρέπουν πλέον την ψηφιακή ολοκλήρωση πολλών τύπων μεταβιβάσεων, όπως αγοραπωλησίες, δωρεές και γονικές παροχές.
Παράλληλα, στόχος είναι η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και η ενοποίηση των διαδικασιών, ώστε να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος ολοκλήρωσης των συναλλαγών τα επόμενα χρόνια.
Προοπτικές για την αγορά
Η ελληνική αγορά ακινήτων εξακολουθεί να παρουσιάζει έντονη ζήτηση, ιδιαίτερα σε μεγάλα αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, η περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου συνδέεται άμεσα με την απλοποίηση των διαδικασιών μεταβίβασης.
Η πλήρης ψηφιοποίηση των υπηρεσιών και η επιτάχυνση της λειτουργίας του Κτηματολογίου θεωρούνται βασικές προϋποθέσεις ώστε η αγορά να λειτουργεί με μεγαλύτερη ταχύτητα, διαφάνεια και ασφάλεια για επενδυτές και ιδιοκτήτες.
*Παναγιώτης Ράγγος
Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Οικονομολόγος
Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής
Πηγή: foronews/ecopress.gr