Πολλοί πιστεύουν ότι ένα δέντρο μοιάζει με έναν πάσσαλο καρφωμένο βαθιά στο έδαφος ή με ένα δόντι στη γνάθο. Η επιστήμη όμως αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα. Το ριζικό σύστημα δεν ακολουθεί έναν γενικό κανόνα, αλλά προσαρμόζεται σαν ένας ζωντανός οργανισμός στο περιβάλλον του.
Γιατί οι ρίζες δεν είναι πάντα βαθιές;
Οι ρίζες αναζητούν δύο βασικά πράγματα: οξυγόνο και νερό.
• Στα περισσότερα εδάφη, το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά βρίσκονται στα επιφανειακά στρώματα. Γι’ αυτό, το 90% των ριζών συνήθως βρίσκεται μόλις στα πρώτα 60 εκατοστά βάθος.
• Αν το έδαφος είναι πολύ υγρό ή σφιχτό, οι ρίζες παραμένουν επιφανειακές γιατί δεν μπορούν να «αναπνεύσουν» πιο βαθιά.
Πότε οι ρίζες «βουτάνε» στα βαθιά;
Σε ξηρά κλίματα, τα δέντρα γίνονται «εξερευνητές». Όταν η επιφάνεια ξεραίνεται, οι ρίζες επεκτείνονται προς τα κάτω αναζητώντας υγρασία. Σε περιοχές με ξηρασία, έχουν βρεθεί ρίζες να φτάνουν ακόμα και τα 70 μέτρα βάθος, τρυπώνοντας μέσα σε σχισμές βράχων!
Ρίζες και Ευστάθεια: Το μοντέλο του «ποτηριού»!
Αντί για τον πάσσαλο, ένας καλύτερος τρόπος να φανταστούμε την ευστάθεια ενός δέντρου είναι ένα ποτήρι κρασιού με πλατιά βάση.
• Η σταθερότητα δεν έρχεται τόσο από το βάθος, όσο από την έκταση. Οι ρίζες απλώνονται οριζόντια, συχνά πολύ πιο πέρα από τα κλαδιά του δέντρου.
• Αυτές οι οριζόντιες ρίζες λειτουργούν σαν «σκοινιά» που κρατούν μια σκηνή. Όταν φυσάει δυνατά, το δέντρο μεταφέρει την πίεση σε αυτό το πλατύ «πιάτο» ριζών.
• Η παγίδα: Όταν κόβονται οι επιφανειακές ρίζες (π.χ. από ανθρώπινες παρεμβάσεις), το δέντρο χάνει την ισορροπία του, ακόμα κι αν έχει βαθιές ρίζες. Είναι σαν να κόβουμε τα σκοινιά που κρατούν τη σκηνή όρθια.
Το συμπέρασμα:
Δεν υπάρχει γενικός κανόνας. Ένα δέντρο στην κορυφή ενός βουνού μπορεί να έχει ρίζες «κλειδωμένες» μέσα σε βράχους, ενώ ένα δέντρο δίπλα σε ένα ποτάμι μπορεί να έχει ρίζες που απλώνονται σαν χαλί στην επιφάνεια. Η ευστάθεια είναι αποτέλεσμα της ευελιξίας του δέντρου να προσαρμόζεται στο έδαφος και το κλίμα.
Πηγή: FB