Πρωτοχρονιά σήμερα και τηρώντας τη …θεσμική παράδοση του «Περί Ιστορίας» αναζήτησα στο διαδίκτυο, στους ιστότοπους της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων και του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών της Κυπριακής Δημοκρατίας τα πρωτοχρονιάτικα πρωτοσέλιδα των προ εκατονταετίας ελληνικών εφημερίδων. Από αυτά, επέλεξα και παρουσιάζω ένα μικρό απάνθισμα των δημοσιευμάτων τους, κυρίως σκίτσα.
Πρώτο το εντυπωσιακό σκίτσο στο κέντρο της σελίδας του «Φωτός», εφημερίδας που εκδιδόταν στη Θεσσαλονίκη, προσκείμενης στο Λαϊκό κόμμα. Ο (χαμογελαστός) άη Βασίλης παραδίδει μια σφαίρα με τίτλο «Λαϊκή κυριαρχία», σηματοδώντας ίσως τις συνταγματικές αλλαγές που αναμένονταν από το δικτατορικό καθεστώς του Θεόδωρου Πάγκαλου, που είχε επιβληθεί από τον Ιούνιο του 1925.
Αντίθετα, στην αθηναϊκή «Ελληνική» κάτω από τον τίτλο της εφημερίδας, δίπλα από ένα σκίτσο με τον άη Βασίλη φορτωμένο δώρα στην ανατολή της νέας χρονιάς,
δημοσιεύεται μια αιχμηρή αντιπολιτευτική γελοιογραφία με τίτλο «Η επικείμενη νέα συνάντησις Παγκάλου – πολιτικών» με φιμωμένους τους έξι πολιτικούς ηγέτες να ακούνε τον μονόλογο του δικτάτορα και αναγκαστικά να «συμφωνούν»…
Κυρίαρχο κοινωνικό θέμα των ημερών ήταν η διαβόητη διάταξη της δικτατορίας του Θεόδωρου Πάγκαλου για το μήκος της γυναικείας φούστας, διάταξη που τέθηκε σε ισχύ από τα μέσα Δεκεμβρίου 1925, σύμφωνα με την οποία, «το κατώτατον άκρον της φούστας δέον να απέχη από του εδάφους 30 εκατοστά του μέτρου»… Την πιο πάνω παρανοϊκή διάταξη ανέλαβαν να εφαρμόσουν τα αστυνομικά όργανα, με τα γνωστά ευτράπελα αποτελέσματα, δίνοντας άφθονη τροφή στους γελοιογράφους των αθηναϊκών εφημερίδων. Ένα τέτοιο σκίτσο δημοσιεύθηκε στο πρωτοσέλιδο της πρωτοχρονιάτικης έκδοσης της ιστορικής εφημ. «Νέα Ημέρα», πρώην τεργεσταίας. Ο άη Βασίλης κυνηγά μια τρομαγμένη νεαρή κυρία, με μακρινό φόντο την Ακρόπολη, κραδαίνοντας ένα μέτρο με το επιτρεπόμενο όριο για τη φούστα της…
Από τα υπόλοιπα κοινωνικά θέματα, κυριαρχεί η γκρίνια για την οικονομική κατάσταση και τη φτώχια. Σε μια γελοιογραφία στην «Ελληνική» δυο ρεμπέτες τραγουδούν «τα νέα κάλανδα του λαού» με όνειρο «ένα ψωμί διπλό»…
Τέλος, στο πιο πικρό σκίτσο της πρωτοχρονιάς του 1926, και φοβάμαι διαχρονικότατο…, ο Αντώνης Πρωτοπάτσης υπογράφει μια πρωτοσέλιδη γελοιογραφία στον “Ελεύθερο Τύπο”, του υιού Καβαφάκη πια, με τίτλο «Κανείς δεν ευχαριστείται με την τύχη του». Ένα κοριτσάκι διαμαρτύρεται στην κομψοντυμένη μαμά του, φορτωμένη με τα δώρα των ημερών, λέγοντας ότι ήθελε «την κούκλα που βαστούσε το κοριτσάκι», επειδή ήταν πιο μεγάλη… Το δεύτερο κοριτσάκι με τη «μεγαλύτερη κούκλα» είναι ένα φτωχοντυμένο που κρατά στην αγκαλιά του ένα μικρότερο παιδάκι, προφανώς αδελφάκι του…
Και κλείνω με μια κυπριακή εφημερίδα, τον «Χρόνο» του Δημήτρη Δημητριάδη (Ντόριαν), ένα εβδομαδιαίο, τότε, φύλλο που είχε αρχίσει να εκδίδεται από τα μέσα του 1925 και έμελλε να επιζήσει μέχρι το 1963. Ο Ντόριαν είχε μια ιδιότυπη παρουσία στα κυπριακά γράμματα και στην πνευματική Λεμεσό, με τη δική του σημαντική προσφορά σε έναν εξ επιλογής μοναχικό δρόμο. Επιλέγω από τη λογοτεχνική σελίδα, με τίτλο «Κυπριακή λογοτεχνία» τρία ποιήματα. Τα δύο υπογράφουν οι γνωστοί και καταξιωθέντες στα κατοπινά χρόνια λογοτέχνες και πνευματικοί άνθρωποι, Αντώνης Κ. Ιντιάνος και Παύλος Κριναίος (Μιχαηλίδης). Πιο γουστόζικη βρίσκω τη «Μαρουλλού», το τρίτο ποίημα, γραμμένο στην κυπριακή διάλεκτο με τη ψευδώνυμη υπογραφή Τουμάζο Παρίνι που χρησιμοποιούσε ο Ιντιάνος. Αφιερωμένη στις Μαρουλλούδες που διαβάζουν το “Περί Ιστορίας”…
Φίλες και φίλοι, Χρόνια πολλά, καλή και παραγωγική χρονιά, με υγεία και καλή καρδιά! Και με πολλά νέα καλά βιβλία!
Πηγή: papapolyviou.com