Του Ιωάννη Αθ. Μπαλτζώη*

Στις 30 Αυγούστου 2021, ο τελευταίος στρατιώτης των ΗΠΑ εγκατέλειψε το Αφγανιστάν, τερματίζοντας ουσιαστικά έναν πόλεμο και κατοχή διάρκειας δύο δεκαετιών και με τίμημα τον θάνατο 2.461 Αμερικανών τελικά. Οι χαοτικές εικόνες της αμερικανικής αποχώρησης από το αεροδρόμιο της Καμπούλ, τον Αύγουστο του 2021, καθώς και ο θάνατος 13 αμερικανών στρατιωτών στο αεροδρόμιο της Καμπούλ, από βομβαρδισμούς των Ταλιμπάν, είχαν τότε σοκάρει την διεθνή και αμερικανική κοινή γνώμη. Από εδώ και πέρα, κάθε Αύγουστος γίνεται αφορμή αυτής της «επετείου», της «πιο ταπεινωτικής οπισθοδρόμησης για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και της Βρετανίας στην πρόσφατη μνήμη», όπως το έθεσε ο Guardian νωρίτερα φέτος.

Δύο έτη μετά και οι αμερικανοί δείχνουν ακόμη προβληματισμένοι και με πολλά ερωτηματικά για την ικανότητα των ΗΠΑ, να διατηρήσουν την παγκόσμια ηγεμονία και την κυριαρχία στον Δυτικό κόσμο. Ένα άλλο στοιχείο αμφιβολίας και διάτρησης της φήμης και της «ήπιας ισχύος» των ΗΠΑ, είναι ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία, όπου παρά την μοναδική και κολοσσιαία πολιτική, οικονομική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία, η Δύση, οι ΗΠΑ δεν απολαμβάνουν τα αποτελέσματα όπως τα είχαν σχεδιάσει και ανέμεναν.

Αποκαλύψεις Νετανιάχου – Αμερικανική Έκθεση.

Στα απομνημονεύματά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου θυμάται ένα σημαντικό γεγονός από το 2013, όταν ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι πρότεινε μια μυστική επίσκεψη στο Αφγανιστάν για να δει εκπαιδευμένες από τις ΗΠΑ αφγανικές δυνάμεις:«Μπίμπι, θέλω να κανονίσω μια μυστική επίσκεψη για σένα στο Αφγανιστάν. Θα δείτε με τα ίδια σας τα μάτια πόσο σπουδαία δουλειά κάναμε εκεί για να προετοιμάσουμε τον αφγανικό στρατό να καταλάβει τη χώρα μόλις φύγουμε». Οκτώ χρόνια αργότερα, το αποτέλεσμα αυτής της «σπουδαίας δουλειάς» ήταν ένα ντροπιαστικό θέαμα, μια διπλωματική ταπείνωση και μια καταστροφή της εθνικής ασφάλειας.

Όπως αναφέρει σε άρθρο του πρόσφατα στο περιοδικό «The Crandle», o αμερικανός αναλυτής Μοχάμεντ Χασάν Σβάινταν, τον Φεβρουάριο του 2022, εκδόθηκε έκθεση από την Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ με τίτλο «Left Behind: A Brief Assessment of the Biden Administration’s Strategic Failures during the Withdrawal from Afghanistan». Φυσικά η έκθεση επικεντρώνεται στην αποτυχία της κυβέρνησης Μπάιντεν να προβλέψει την ταχεία κατάληψη του Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν, η οποία δημιουργήθηκε αμέσως μετά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. Και επισημαίνει, ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν αγνόησε πολλές και σοβαρές προειδοποιήσεις των μυστικών υπηρεσιών (ιδιαίτερά της CIA) και αποφάσισε να εγκαταλείψει την αεροπορική βάση Μπαγκράμ παρά τις αναφορές ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τους Ταλιμπάν να πάρουν τον έλεγχο της πρωτεύουσας, Καμπούλ.

Ακόμη, η έκθεση αποκαλύπτει, ότι ο Λευκός Οίκος αγνόησε την αντίθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην απόσυρση. Απέτυχε παντελώς να σχεδιάσει σωστά την εκκένωση μέχρι να είναι πολύ αργά, να φανεί η αποτυχία επί του πεδίου και, κατά τη διαδικασία, να εγκαταλείψει δεκάδες χιλιάδες Αφγανούς εταίρους και συνεργαζόμενους με τους αμερικανούς, στην θλιβερή και μοιραία για πολλούς τύχη τους από τους Ταλιμπάν. Ο τότε ηγέτης της μειοψηφίας των Ρεπουμπλικάνων στη Βουλή των Αντιπροσώπων Κέβιν Μακάρθι αναφέρθηκε στην αποχώρηση ως «τραγωδία» και «τη χειρότερη καταστροφή εξωτερικής πολιτικής σε μια γενιά» σε επιστολή που απηύθυνε στους Ρεπουμπλικάνους της Βουλής των Αντιπροσώπων. Η δε επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία μοιάζει με συντριπτική ήττα για όλους όσοι πολέμησαν για ένα άλλο Αφγανιστάν, το οποίο κυρίως θα σέβεται τα δικαιώματα των κοριτσιών και των γυναικών. Σε δημοσκόπηση του CBS News το 2021, αποκάλυψε ότι το 74% των ερωτηθέντων θεώρησε ότι οι ΗΠΑ είχαν εκτελέσει κακώς την απόσυρση των στρατευμάτων. Ακόμη περισσότερο, μεταξύ των βετεράνων των ΗΠΑ, ένας σημαντικός αριθμός εξέφρασε αισθήματα προδοσίας (73%) και προσβολής (67%). Ένα εντυπωσιακό 70% των βετεράνων πίστευε ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν αναχωρήσει από το Αφγανιστάν με τιμή.

Πλήγμα στη Δυτική Ήπια Ισχύ

Κατά τη διάρκεια της θητείας ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, καλλιέργησε και ανέπτυξε την έννοια της «έξυπνης και ήπιας δύναμης», στην εφαρμογή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η προσέγγιση αυτή, ορίζεται από τον Γιόσεφ Νύε, πρώην κυβερνητικό αξιωματούχο και πρώην κοσμήτορα στο John F. Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, με την έννοια, ότι ο πρόεδρος πρέπει να είναι σε θέση να συνδυάζει τη «σκληρή ισχύ», που χαρακτηρίζεται φυσικά από εξαναγκασμό, με την «ήπια ισχύ», που βασίζεται αντί αυτής, στην έλξη. Αυτό σηματοδότησε μια μετατόπιση από τη σκληρή πολιτική και των πολέμων στην Μέση Ανατολή, λόγω της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, του πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους. Ωστόσο, η οπτική αντίληψη , που συνδέεται με την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν, υπονόμευσε και υπονομεύει ακόμη τις προσπάθειες των ΗΠΑ, να απεικονίσει τον εαυτό της ως υπέρμαχο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την υπερδύναμη, που σέβεται και προστατεύει τους συμμάχους της. Μάλιστα, σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο ακαδημαϊκό περιοδικό Place Branding and Public Diplomacy, εισάγεται μια νέα έννοια που ονομάζεται «παθητική προβολή», η οποία τονίζει τη σημασία της παρακολούθησης της παρακμής της ήπιας ισχύος μιας χώρας και των επακόλουθων συνεπειών στην παγκόσμια θέση της. Ο συγγραφέας της μελέτης θεωρεί ότι η «παθητική θέαση» μπορεί να αξιολογηθεί μέσω τριών βασικών δεικτών: των συστημάτων διακυβέρνησης του κράτους , της αντίληψης του κράτους από τους κατοίκους του και της αντικειμενικής αντίληψης του κράτους από εξωτερικούς φορείς.

Εγκατάλειψη συμμάχων και απώλεια εμπιστοσύνης

Αποτέλεσμα της αποχώρησης των ΗΠΑ, από το Αφγανιστάν είναι ότι η παγκόσμια φήμη των ΗΠΑ μειώνεται συνεχώς και ιδιαίτερα μεταξύ των συμμάχων κρατών. Έτσι δημιουργείται ένα αίσθημα δυσπιστίας, εγκατάλειψης των συμμάχων και προδοσίας και σκεπτικισμό για τις δυνατότητες της «σκληρής ισχύος» των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ είχε εκφράσει ανησυχίες ότι «η χαοτική αποχώρηση στο Αφγανιστάν μας αναγκάζει να επιταχύνουμε την ειλικρινή σκέψη για την ευρωπαϊκή άμυνα». Μια ανάλυση του 2022 από το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Μπαρ Ιλάν του Τελ Αβίβ των Σβάρτζερ και Σιαβίτ, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν ερμηνεύεται – μέσα και έξω από το Ισραήλ – ως προθυμία των ΗΠΑ να εγκαταλείπει τους συμμάχους της, δημιουργώντας ενδεχομένως προηγούμενο και για άλλες περιοχές. Ιδιαίτερα σήμερα, με τις εξελίξεις στον πόλεμο στην Ουκρανία, που δεν εκπληρώνουν τις προσδοκίες Βρετανών και Αμερικανών, δημιουργείται μια τάση που εκφράζεται από πολλά δυτικά μέσα, πως μπορούν να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, για την επίτευξη μιας συμφωνίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, χωρίς να φαίνεται εμφανώς η αποτυχημένη πολιτική της Δύσης και ιδιαίτερα Η.Β. και ΗΠΑ. Επί του παρόντος, μεγάλο μέρος της εστίασης των ΗΠΑ κατευθύνεται στη σύγκρουση στην Ουκρανία, όπου είναι προφανές ότι το Κίεβο δεν έχει λάβει υπόψη τα μαθήματα από την κατάσταση στο Αφγανιστάν. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντέξουν μια δεύτερη αποτυχία, τύπου Αφγανιστάν και αναζητείται η λύση , με ευθύνη της Ουκρανίας και όχι των ΗΠΑ και των συμμάχων της. Εξιλαστήριο θύμα, όπως αναδύεται και από τον αμερικανικό τύπο , ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι.

Όλα τα παραπάνω εξηγούν δυνητικά την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση των συμμάχων της Ουάσιγκτον , όπως εκείνων στον Περσικό Κόλπο, στο να αντισταθούν και να αρνηθούν σε ορισμένες απαιτήσεις, που ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα των ΗΠΑ αλλά συγκρούονται με τα δικά τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ότι πρόσφατα δύο πιστοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, η Σαουδική Αραβία και τα Η.Α.Ε. εντάχθηκαν με άλλες τέσσερις χώρες στις BRICS, τον θεσμό του Παγκόσμιου Νότου που αμφισβητεί την κυριαρχία του δολαρίου σήμερα. Και φαίνεται ότι και άλλα σημαντικότερα έπονται.

*Ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης είναι Αντγος (ε.α.), με M.Sc. στην Γεωπολιτική από το ΕΚΠΑ, πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ.

Post Visitors:84
We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings