Γράφει : Ο Γιώργος Γκορέζης*

Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας και η Μονή «Χώρα» στη Κωνσταντινούπολη έχουν χαρακτηριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη ( UNESCO ) σαν μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Αγία Σοφία θεωρείται το αριστούργημα της αρχιτεκτονικής που σχεδιάστηκε από τον Ανθέμιο και τον Ισίδωρο, και η εκκλησία της Μονής «Χώρα» περιέχει ανεκτίμητης αξίας μωσαϊκά και ζωγραφική του 15ου και 14ου αιώνα. Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία συμμετέχει στην συνθήκη προστασίας της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς από τις 16 Μαρτίου 1983, και η Αγία Σοφία περιλαμβάνεται στη λίστα με τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, οι τουρκικές αρχές αποφάσισαν στις 10 Ιουλίου 2020 να μεταβάλουν το από το 1934 καθεστώς της από μουσείο σε τζαμί. Το ίδιο έπραξαν και για τη Μονή «Χώρα». Η διπλή αυτή κίνηση της Τουρκίας είναι ενδεικτική της αποξένωσης της από τις αρχές και αξίες του δυτικού πολιτισμένου κόσμου, και της απροκάλυπτης στροφής προς τον ισλαμισμό. Αντικατοπτρίζει την επιθετικότητα ενάντια στη χριστιανική και δυτική κουλτούρα, και συγχρόνως αποτελεί απροκάλυπτη εχθρική ενέργεια προς την ελληνική πολιτιστική παράδοση και τα ελληνικά συμφέροντα γενικότερα.

Σε αντίθεση με τη Τουρκία ο δυτικός κόσμος και η εντεταγμένη σ’ αυτόν Ελλάδα χρησιμοποιούν πολιτικές που επιδρούν στο παγκόσμιο γίγνεσθαι με την λεγόμενη ισχύ της ήπιας συμπεριφοράς (soft power ). Σαν εργαλεία της εξωτερικής τους πολιτικής χρησιμοποιούν μεταξύ των άλλων τη τέχνη, τα γράμματα, τη μουσική, τη ποίηση και τη λογοτεχνία. Υποστηρίζουν τα θρησκευτικά δικαιώματα των μειονοτήτων, σέβονται και τηρούν τον διεθνή νόμο, προωθούν την ειρήνη, το συμβιβασμό, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενώ ο προερχόμενος από τη στέπα έποικος της περιοχής έχει διαφορετική κουλτούρα, και απειλεί ότι «θα έλθει μια νύχτα ξαφνικά». Δεν μετράει γι’ αυτόν η διπλωματία, ο πολιτισμός και η ιστορία , αλλά αποκλειστικά και μόνο η χρήση της βίας ( hard power ), και το τηρεί ακόμα και σ’ ότι αφορά σε μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο όρος εν προκειμένω hard power καθιερώθηκε στο πανεπιστήμιο Harvard από τον Joseph Nye, και αναφέρεται κυρίως στη διπλωματία, και ο Erdogan παρερμήνευσε τη πραγματική του έννοια, και θεωρεί ότι μπορεί να τον χρησιμοποιεί σαν μέσον πίεσης και καταναγκασμού.

Για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδος δεύτερος βασικός πυλώνας, πρόσθετα με την ασφάλεια της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της, είναι η ασφάλεια της κουλτούρας και του πολιτισμού της. Σύμφωνα με την Μπριτάνικα η ασφάλεια της κουλτούρας και της παράδοσης προστατεύει από απειλές εναντίον, μεταξύ των άλλων, της γλώσσας, των ιδεών, των ηθών, των αντιλήψεων, των ηθικών κωδίκων, των τεχνικών και των εργαλείων της τέχνης, των παραδόσεων και των εθίμων. Περιλαμβάνει αμφότερα τη φυσική προστασία της κληρονομιάς από δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως και την διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας, με την έννοια των εθίμων, των παραδόσεων, κ.τ.λ. Όλα αυτά συμβάλλουν στη κοινωνική συνοχή και τη αλληλεγγύη μεταξύ των πολιτών. Η διατήρηση των πλούσιων παραδόσεων της ελληνοχριστιανικής ορθοδόξου παράδοσης παγκοσμίως είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδος, και προάγει τα εθνικά της συμφέροντα σε παγκόσμια κλίμακα.

Ο οργανισμός του ΟΗΕ για την προστασία της παγκόσμιας κληρονομιάς προχώρησε στις 16 Νοεμβρίου 1972 σε ανάλογη συνθήκη, με το άρθρο 1 να περιλαμβάνει όλα τα μνημεία, κτίρια ή χώρους ανεκτίμητης παγκόσμιας αξίας, από πλευράς ιστορικής, καλλιτεχνικής, επιστημονικής, αισθητικής, εθνολογικής, σαν κληρονομιά κουλτούρας. Στο άρθρο 4 η συνθήκη καθορίζει ότι κάθε κράτος που συμμετέχει στην συνθήκη είναι υποχρεωμένο να εξασφαλίζει τη προστασία, τη συντήρηση και την διάδοση στις μελλοντικές γενεές της κληρονομιάς αυτής, και με το άρθρο 8 συγκροτήθηκε η Παγκόσμια Επιτροπή Κληρονομιάς για την φυσική και πνευματική προστασία των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς.

Μετά την απόφαση των τούρκων για την Αγία Σοφία η UNESCO διαμαρτυρήθηκε έντονα και εξέδωσε την εξής ανακοίνωση : «Ο γενικός διευθυντής της UNESCO λυπάται βαθειά για την απόφαση των τουρκικών αρχών να μεταβάλουν το status της Αγίας Σοφίας, που ελήφθη χωρίς προηγούμενη συζήτηση του θέματος… . Αυτή η απόφαση που ανακοινώθηκε σήμερα δημιουργεί θέμα για τις συνέπειες της μεταβολής του status πάνω στην παγκόσμια αξία του μνημείου. Η UNESCO έπρεπε να ενημερωθεί εκ των προτέρων για αυτή την μεταβολή, ώστε το θέμα να εξεταστεί από την επιτροπή παγκόσμιας κληρονομιάς».

Παρά ταύτα οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε παρόμοια ενέργεια στις 21 Αυγούστου 2020, αυτή τη φορά μετατρέποντας τον ναό της Μονής «Χώρα»σε μουσουλμανικό τζαμί, με αποτέλεσμα την έκδοση από τη UNESCO της απόφασης «210EX/39», που μεταξύ των άλλων : «Καλεί την Τουρκία, με την ιδιότητα της σαν συμβαλλόμενο μέλος στην συνθήκη της UNESCO από το 1972, να σεβαστεί τις υποχρεώσεις της στη συνθήκη και να εφαρμόσει τις σχετικές οδηγίες, λαμβάνοντας υπ’ όψη, ότι η εγγραφή το 1985 στη λίστα της παγκόσμιας κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας και του μουσείου Χώρα, σαν μέρος των ιστορικών περιοχών της Istanbul, έγινε με αίτηση της Τουρκίας». Τέσσερα χρόνια μετά την απόφαση αυτή της UNESCO η Τουρκία μετέτρεψε τη μονή «Χώρα» σε μουσουλμανικό τζαμί.

Η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε σθεναρά και στις δύο περιπτώσεις. Στη περίπτωση της Αγίας Σοφίας το Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε : «Αυτή η μετατροπή αποτελεί παραβίαση των υποχρεώσεων της Τουρκίας σχετικά με την σύμβαση 1972 της UNESCO και ρίχνει μια βαρειά σκιά στην υπόληψη της…..Σε εποχή που συγκλίσεις και ενοποιητικές κινήσεις χρειάζονται, κινήσεις που εξάπτουν θρησκευτικές και λοιπές διαιρέσεις και διευρύνουν παρά γεφυρώνουν ρήγματα δεν συμβάλλουν στην προσέγγιση των λαών». Για τη Μονή «Χώρα» το Ελληνικό υπουργείο εξωτερικών δήλωσε : «Η απόφαση των τουρκικών αρχών να αρχίσουν τη λειτουργία της Μονής Χώρα σαν μουσουλμανικό τζαμί, αποτελεί πρόκληση για τη διεθνή κοινότητα, καθώς επηρεάζει και καταστρέφει τον χαρακτήρα του σαν μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, που ανήκει στην ανθρωπότητα. Η διατήρηση μνημείων παγκόσμιου χαρακτήρα και η συμμόρφωση με τα διεθνή στάνταρ για την προστασία της θρησκευτικής και πολιτιστικής τους κληρονομιάς είναι καθαρή διεθνής υποχρέωση που δεσμεύει όλα τα έθνη».

Ο οικουμενικός πατριάρχης καταδίκασε και τις δύο περιπτώσεις, επαναλαμβάνοντας ότι αμφότερα η Αγία Σοφία και η μονή «Χώρα» έχουν μακράν παράδοση να είναι πηγή έμπνευσης και διαφώτισης για εκατομμύρια ανθρώπων όλου του κόσμου, ανεξάρτητα από τη θρησκεία τους, και κάλεσε τους διεθνείς οργανισμούς και τις κυβερνήσεις του κόσμου να αποτρέψουν την Τουρκία να μετατρέψει το χαρακτήρα των δύο αυτών μνημείων και να δείξει τον ελάχιστο σεβασμό στον ιστορικό τους ρόλο, επαναφέροντας τα στην αρχική τους κατάσταση. Η τελευταία δήλωση που αφορούσε τη μονή «Χώρα» περιελάμβανε και τα εξής «….. Αυτό είναι μια άλλη περιφρονητική πράξη εναντίον της θρησκευτικής ελευθερίας επαναλαμβανόμενη από την τουρκική κυβέρνηση….».

Η τουρκική πράξη έχει διπλή ερμηνεία. Από τη μια μειώνει την υπόληψη της Τουρκίας στη παγκόσμια κοινωνία, επειδή φανερώνει την περιφρόνηση της και συγχρόνως τη μειονεκτική της θέση απέναντι σε μνημεία της χριστιανικής κληρονομιάς, τα οποία απροσχημάτιστα χρησιμοποιεί για τη δική της λατρεία, και από την άλλη φανερώνει, όπως τονίστηκε και από τον πατριάρχη, ότι οι κίνδυνοι για τις θρησκευτικές ελευθερίες της χριστιανοσύνης στη πόλη, αλλά και τα δικαιώματα του εναπομείναντος εκεί ελληνισμού, δεν θα εκλείψουν ποτέ.

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι Υπτγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας.

Post Visitors:23

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings