Του Ηλία Γιαννακόπουλου – Φιλόλογου

“Τρεις μέρες και τρεις νύχτες δεν / μετρούσαν, / δοκίμαζαν τις λέξεις με αγωνία, / κι αλλάζανε ρυθμό στην Ιστορία” («1050 Χιλιόκυκλοι», Κωστούλας Μητροπούλου).

        Το  «Βέλος του Χρόνου είναι ανηλεές. Προχωρά με σταθερότητα, χωρίς διακοπές, αναστολές και συναισθηματισμούς. Οι αμφιταλαντεύσεις του δεν είναι γνώρισμά του. Ο Eddington περιέγραψε σωστά την μονοδρομικότητά του. Ο Χρόνος, δηλαδή, ακολουθεί πάντα μία κατεύθυνση στο χώρο. Από το παρελθόν στο μέλλον. O Χρόνος δεν γυρίζει πίσω…

         17 Νοέμβρη 1973Μαλλιά ξανθά, ανεμελιά της νιότης, περίσσευμα συναισθημάτων και όνειρα πολλά για το μέλλον. Το «Βέλος του Χρόνου» φαίνεται  να μην ακουμπούσε ακόμη τη βιασύνη μας να τα γνωρίσουμε όλα και να βιώσουμε με έντονο τρόπο τα μεγάλα μυστικά της ζωής. Όταν είσαι νέος δεν μετράς το χρόνο που πέρασε, γιατί είναι σύντομος, αλλά ούτε μετράς  το χρόνο που έρχεται γιατί είναι ακόμη άφθονος.

       Βέβαια, εκτός από το «θερμοδυναμικό» βέλος του Χρόνου υπάρχει και το «Ψυχολογικό Βέλος» του Χρόνου που στρέφεται προς την κατεύθυνση που αισθανόμαστε ότι ο χρόνος περνάει και φεύγει. Εξάλλου είναι κοινή παραδοχή πως η ταχύτητα του χρόνου επηρεάζεται και από την ψυχική μας διάθεση. Αυτά λένε οι ειδικοί, όπως ο Hawking.

      Άλλοι λένε πως όλα τα παραπάνω είναι ανθρώπινες επινοήσεις για να ερμηνεύσουμε το ακατάληπτο και δυσεξήγητο φαινόμενο της ανθρώπινης γήρανσης.

         17 Νοεμβρίου 2023Μαλλιά άσπρα, το άγχος της τρίτης ηλικίας, πλεόνασμα λογικής και ψυχρών υπολογισμών και η ελπίδα να   βγάλουμε κι αυτόν το χρόνο. Το «Βέλος του Χρόνου» φαίνεται να άλλαξε ταχύτητα, αλλά όχι και κατεύθυνση. Τρέχει πιο γρήγορα τώρα προς το τέλος του (αλήθεια ποιος μπορεί να ορίσει με ακρίβεια το τέλος του δικού του Βέλους του Χρόνου;) και  μάς αναγκάζει να επιβραδύνουμε την ταχύτητά του.

       Ευτυχώς ο Θεός μάς χάρισε το μηχανισμό της Μνήμης ως αντίβαρο στη μονοδρομικότητα του Χρόνου. Μπορούμε, δηλαδή, να γυρίζουμε στο παρελθόν εμπλουτίζοντας τη ζωή μας με θύμησες που μάς ξανανιώνουν. Πολλές φορές, όμως, η μνήμη μας είναι άκρως επιλεκτική. Από το παρελθόν μας σκανάρει μόνο λίγες στιγμές κι αυτές μάς παραδίνει.

            Οι ψυχολόγοι λένε πως αυτό εξηγείται από το γεγονός πως στη μνήμη μας μένει έντονο ό,τι προκάλεσε  το ενδιαφέρον μας και την προσοχή μας. Αυτό αποθηκεύεται στα σκοτεινά δώματα του υποσυνείδητού μας και μάς πιέζει να το ξαναθυμηθούμε ή να το ξαναζήσουμε (αν αυτό είναι εφικτό) ή να το βιώσουμε ως ανάμνηση.

        17 Νοέμβρη 1973….17 Νοεμβρίου 2023. Πώς και γιατί ο  Νοέμβρης  έγινε  Νοέμβριος;  !…αυτή η πτώση. Όσο αθώα φαίνεται, άλλο τόσο αποκαλυπτική είναι για τον συντηρητισμό μας και τον ρεαλισμό μας. Πόσο διδακτική, όμως, είναι και για τη σωστή ερμηνεία ενός γεγονότος που συγκλόνισε τη νιότη μας. Και πώς να ερμηνεύσεις ένα γεγονός μετά από 50 χρόνια που για σένα δεν ήταν απλά ένα γεγονός αλλά και ένα βίωμα;

         Το γεγονός συνιστά μία αντικειμενική πραγματικότητα και υπακούει στους νόμους και τους κανόνες της λογικής. Το βίωμα, όμως, είναι κάτι υποκειμενικό και επηρεάζεται και διηθείται από τα Ιδεολογικά, Πολιτικά, Κοινωνικά, Γνωστικά, Φιλοσοφικά και Ηθικά  φίλτρα.

         Αλήθεια αντικειμενική και αποδεκτή από όλους δεν υπάρχει. Μόνο «δοξασίες» υπάρχουν και ερμηνείες του γεγονότος και της πραγματικότητας.

        “Σας μιλά ο σταθμός των Ελεύθερων Αγωνιζόμενων Φοιτητών, των Ελεύθερων Αγωνιζόμενων Ελλήνων”.

          Ax! Αυτές οι πτώσεις και οι τόνοι! Πώς μπόρεσαν και σημάδεψαν εκείνη τη βραδιά! Πώς μπόρεσαν και απέδειξαν πως  η εξέγερση και η επανάσταση είναι πρώτα γλωσσικά φαινόμενα  και μετά πολιτική και κοινωνική πράξη.

       Α! Βεβαιότατα, των «Αγωνιζόμενων» και όχι των «Αγωνιζομένων». Όλη η εξέγερση  μέσα στην επανάσταση της Προπαραλήγουσας. Η μεγάλη Εκδίκηση.

         Πολλοί πρεσβεύουν πως τα μεγάλα γεγονότα και τις βίαιες ανατροπές τις επωάζουν και κάποιες γλωσσικές αναδιατάξεις και μετασχηματισμοί. Αυτή η γλωσσική απειθαρχία της Προπαραλήγουσας έναντι των άλλων πτώσεων εκκολάπτει τις προϋποθέσεις για την απελευθέρωση του ατόμου και του λαού.

         “Χρειάζονται πολλοί απείθαρχοι για να απελευθερωθεί ένας λαός” (Georges Bernanos, Γάλλος συγγραφέας).

          Αυτή η απειθαρχία των «κακών παιδιών» του Πολυτεχνείου του Νοέμβρη του 1973, με τα μακριά μαλλιά και το φλογερό πάθος για ελευθερία και δημοκρατία, είναι που ενεργοποίησε και επιτάχυνε τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς της πτώσης της δικτατορίας του 1967.

   «Εδώ Πολυτεχνείο…! Εδώ Πολυτεχνείο, σάς μιλά ο σταθμός…».

            Αυτοί οι 1050 χιλιόκυκλοι και οι δύο εμβληματικές φωνές των εκφωνητών μαζί με τις «γλωσσικές αταξίες» συγκίνησαν και θέρμαναν  τον πόθο των Αθηναίων αλλά και όλων των Ελλήνων για Ελευθερία και Δημοκρατία εκείνη την μαγική και έναστρη βραδιά του Νοέμβρη του 1973. Χρόνια οι Έλληνες ζητούσαν το κάτι διαφορετικό, το κάτι παραπάνω για να νιώσουν τη φλόγα της Ελευθερίας.

         “Δεν είναι το φως που χρειαζόμαστε, αλλά η φωτιά. Δεν  είναι η βροχούλα, η βροντή. Χρειαζόμαστε την καταιγίδα, τον ανεμοστρόβιλο και τον σεισμό” (Frederick Douglass,αμερικανός ακτιβιστής).

           Τι μπορεί, όμως, να έμεινε μετά από 50 χρόνια. 1973-2023! Πώς πέρασε μισός αιώνας!…Λες και ήταν χθες. Για τους πρωταγωνιστές και σε όσους βρέθηκαν εκείνη την ηρωική βραδιά στο χώρο του Πολυτεχνείο ήταν κάτι πρωτόγνωρο, μοναδικό και ξεχωριστό, κι ας μην ήξεραν – ούτε καν το είχαν συνειδητοποιήσει – ότι εκείνη τη βραδιά έγραφαν ιστορία. Μία Ιστορία που δεν υπακούει στου γνωστούς νόμους των διαφόρων ιδεολογιών (οικονομικός μετασχηματισμός, συνειδητοποίηση του προλεταριάτου…).

           Μέσα στον αγώνα τους για την ελευθερία οι φοιτητές δίδαξαν και κάτι άλλο στους σύγχρονους, που καπηλεύονται την αθωότητα των πρωταγωνιστών του Πολυτεχνείου. Οι μεγάλες ανατροπές και οι μεγάλες ρήξεις δεν είναι υποχρεωτικό και νομοτελειακό να συνοδεύονται και από την απότοκη βία. Εκείνη τη βραδιά η βία ως μέσο διεκδίκησης έλειπε παντελώς από τους αγωνιζόμενους φοιτητές. Η μόνη βία που υιοθετήθηκε ήταν η βία των συνθημάτων στους τοίχους και στα λεωφορεία…

           Η παραπάνω διαπίστωση μπορεί να φαίνεται περίεργη, είναι όμως τόσο αληθινή όσο και διδακτική. Γι αυτό προκαλεί μελαγχολία η άμετρη βία και οι υλικές καταστροφές που συνοδεύουν κατά τεκμήριο τις πορείες εορτασμού του Πολυτεχνείου.

          Μήπως αυτή η βία και οι καταστροφές αποφλοιώνουν το γεγονός της εξέγερσης από κάθε υγιές στοιχείο και αναγκάζουν τους πρωταγωνιστές εκείνης της βραδιάς (επώνυμους και ανώνυμους) σε μια βαθιά και πολύχρονη σ ι ω π ή;

      Κάποιοι υποστηρίζουν πως η χρονική απόσταση από ένα γεγονός που έχει την μορφή της εξέγερσης ή επανάστασης ενεργοποιεί κάποιους  συντηρητικούς μηχανισμούς στην τελική του αποτίμηση και αξιολόγηση. Κι αυτό γιατί κάποιοι από του πρωταγωνιστές εκείνης της βραδιάς εξαργύρωσαν τη συμμετοχή τους με πολιτικά αξιώματα και οικονομικές καριέρες.

      “Ο πιο φλογερός επαναστάτης θα γίνει συντηρητικός την επόμενη μέρα μετά την επανάσταση” (Hannah  Arendtt).

          Κάθε κοινωνία, όπως και κάθε μεμονωμένο άτομο, διαποτίζεται από την ανάγκη να βιώνει ως αίσθημα και γεγονός μία αίσθηση συνέχειας με το παρελθόν. Η «συλλογική μνήμη» λειτουργεί ως ενοποιητικό στοιχείο και γι αυτό οι κοινωνίες και  οι πολίτες αναζητούν τα αναγκαία σύμβολα. Αυτή η ανάγκη, όμως, καθόλα αποδεκτή και ερμηνεύσιμη μερικές φορές οδηγεί σε ανιστόρητες απλοποιήσεις και παραχαράξεις που αποδυναμώνουν τους συμβολισμούς κάποιου γεγονότος.

        Στις επετειακές εκδηλώσεις μνήμης του Πολυτεχνείου εμφανίστηκε και το σύνθημα «ΕΑΜ – ΕΛΑΣ – ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ». Με τέτοια συνθήματα, όμως, και με τέτοιες ανιστόρητες ταυτίσεις διχάζονται οι γενιές που δεν έζησαν το γεγονός του Πολυτεχνείου και αρχίζουν να το απομυθοποιούν και να το χρεώνουν ως ιστορικό γεγονός σε κάποιο ιδεολογικό χώρο με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

       Η Ελλάδα και η σημερινή κοινωνία έχει ανάγκη από κάποιους μύθους και σύμβολα για την επιβίωσή της και το μεγάλο άλμα προς τα εμπρός. Χρειάζεται τόσο τις μεγάλες αλήθειες, όσο και το ρεαλισμό για την  προσαρμογή και τον αγώνα της ενάντια σε εκείνες τις δυνάμεις που απεργάζονται τον αφελληνισμό και την απο-Ιδεολογικοποίηση των πάντων.

      Ας διεκδικήσουμε ως άτομα και κοινωνία ό,τι μάς ανήκει και ό,τι κάποιοι μάς το αρνούνται. Είναι το καλύτερο μνημόσυνο για όσους χάθηκαν και πάλεψαν στις 17 Νοέμβρη 1973. Τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο από αυτό που μάς προτρέπει και ο  Μπρεχτ:

 “Αυτό που έχετε, απαρνηθείτε το και πάρτε αυτό που σάς αρνιούνται”.

Post Visitors:119

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings