*Γράφει ο Ηλίας ΓιαννακόπουλοςBlog “ΙΔΕΟπολις”

 Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βιώνει πολλές αντιφατικότητες που τείνουν να αναδιαμορφώσουν το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα, χωρίς να υποβαθμίζονται και οι ανακατατάξεις στον αξιακό κώδικα των Ελλήνων. Μια από τις αντιφατικότητες που συγκλονίζουν τη χώρα μας είναι και το μεταναστευτικό ζήτημα. Η Ελλάδα, δηλαδή, στις μέρες μας λειτουργεί και ως χώρα «υποδοχής» μεταναστών αλλά και ως χώρα «εξαγωγής» ανθρώπων – ιδιαίτερα νέων – που αναζητούν καλύτερες ευκαιρίες για εργασία και μόρφωση σε άλλες – ξένες χώρες. 

Οι συνέπειες αυτού του φαινομένου είναι δύσκολο να προσμετρηθούν στον παρόντα χρόνο, αφού στην αξιολόγησή του κυριαρχούν αρνητικά συναισθήματα, όπως: ανησυχία, φόβος, αγωνία, οργή και αγανάκτηση. Συναισθήματα που σχετίζονται τόσο με τις προοπτικές της ατομικής επιβίωσης όσο και με το μέλλον του Έθνους μας (καθαρότητα ταυτότητας…).

    Ωστόσο ένα από τα παράγωγα φαινόμενα της μετανάστευσης είναι και η δημιουργία κοινωνιών που τις χαρακτηρίζει η ποικιλότητα και η διαφορετικότητα. Τα στοιχεία αυτά διαφαίνονται στη φυλή, στη θρησκεία, στη γλώσσα, στη νοοτροπία, στην καταγωγή, στη συμπεριφορά και στον πολιτισμό. Όλες αυτές οι εκφράσεις της ποικιλομορφίας συγκροτούν την εικόνα των σύγχρονων και μελλοντικών κοινωνιών, των λεγόμενων και ως «πολυπολιτισμικών». Ο όρος «πολυπολιτισμικότητα», αν και νεότευκτος, τείνει να κυριαρχήσει απόλυτα εκτοπίζοντας άλλους παραδοσιακούς χαρακτηρισμούς, όπως: καταναλωτική κοινωνία, ανοιχτή κοινωνία…

    Επειδή, όμως, «αρχή σοφίας η των ονομάτων επίσκεψις» κρίνεται αναγκαία η εννοιολογική αποσαφήνιση του όρου για την αποφυγή λανθασμένων συμπερασμάτων στην αξιολόγηση του φαινομένου. Η πολυπολιτισμικότητα ως όρος αποδίδει το ξενικό «Multiculturalism» και σημαίνει την ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικά βιολογικά ή πολιτισμικά στοιχεία. Κατά άλλους ο όρος πηγάζει ή συγγενεύει σημασιολογικά με το αγγλικό «multicivilization» και παραπέμπει στη συμπαρουσία ανθρώπων διαφορετικών πολιτισμών στον ίδιο χώρο (κράτος, χώρα…).

     Ειδικότερα η πολυπολιτισμικότητα ως έννοια και φαινόμενο προϋποθέτει και εμπεριέχει επί μέρους έννοιες και γνωρίσματα με θετικό πρόσημο. Αρχικά η πολυπολιτισμικότητα θεμελιώθηκε και τρέφεται από τον πλουραλισμό και την πολυφωνία. Θεμελιακό, επίσης, γνώρισμα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών είναι ο σεβασμός και η ανεκτικότητα στο διαφορετικό και το αντίθετο. Προβάλλεται η μοναδικότητα και η ιδιαιτερότητα της ατομικής ταυτότητας αλλά και των πολιτιστικών στοιχείων. Η ετερότητα – ετερογένεια των διαφόρων μειονοτικών ομάδων ή εθνοτήτων λαμβάνεται ως φυσικό δικαίωμα και προβάλλεται ως γονιμοποιό στοιχείο. Τέλος, το εννοιολογικό φορτίο της πολυπολιτισμικότητας το συμπληρώνει η πολλαπλότητα και η ποικιλότητα σε ένα πλήθος πολιτιστικών στοιχείων και αφορούν τη φυλή, τη γλώσσα, τη θρησκεία, την καταγωγή, την κοσμοθεωρία και τις παραδόσεις. 

      Για πολλούς οι πολυπολιτισμικές κοινωνίες δρουν ως αντίβαρο στους ισοπεδωτικούς μηχανισμούς της παγκοσμιοποίησης. Οι τελευταίοι απειλούν τους εθνικούς πολιτισμούς – και βέβαια τον πολιτισμό των εθνικών μειονοτήτων – με μια πλανητική ομοιογενοποίηση που παράγεται κι επιβάλλεται από τη γενίκευση του δυτικού τρόπου ζωής. Ο πλουραλισμός και η ποικιλομορφία των πολυπολιτισμικών κοινωνιών δρα αναζωογονητικά και ευνοεί τον αυτοπροσδιορισμό τόσο σε ατομικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Ο συγχρωτισμός των διαφορετικών στοιχείων στις πολυπολιτισμικές κοινωνίες επιτρέπει το διαρκή εμπλουτισμό των τοπικών κοινωνιών με νέα στοιχεία που βοηθούν την ανανέωση, την εξέλιξη και τη γόνιμη επικοινωνία των αντίθετων στοιχείων χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς. Βέβαια, ο «πλούτος» των πολυπολιτισμικών κοινωνιών δεν βρίσκεται στην αποδοχή και προβολή των διαφορών – αντιθέσεων αλλά στην ικανότητα και βούληση για τη δημιουργική ανάμειξη – σύνθεσή τους.

     Μέσα, λοιπόν, από τη λειτουργία των πολυπολιτισμικών κοινωνιών αναδύεται ένα παλιό πρόβλημα με νέους όρους: πώς, δηλαδή, θα μπορέσουν να συνυπάρξουν οι διαφορετικές εθνικές και πολιτισμικές παραδόσεις και ιδιαιτερότητες. Χαρακτηριστικό είναι αυτό που αφηγείται ο Barrington Maoreστο βιβλίο του «Κοινωνικές ρίζες της Δικτατορίας και της Δημοκρατίας», ένα επεισόδιο που διαδραματίζεται το 1840 στην Ινδία. Σε ένα βραχμάνο που υπεράσπιζε ως εθνικό έθιμο τη συνήθεια να καίνε τη χήρα όταν πέθαινε ο άντρας της, ένας Βρετανός αξιωματικός απάντησε με τα λόγια: «Το δικό μου Έθνος έχει κι αυτό ένα έθιμο∙ όταν οι άντρες καίνε ζωντανές τις γυναίκες, τους κρεμάμε. Ας εφαρμόσουμε, λοιπόν, όλοι τα εθνικά μας έθιμα», (Χαλκιώτης, Η λέσχη των εκπαιδευτικών, τεύχος 19 – απόσπασμα).

     Τον προβληματισμό αλλά και την καχυποψία προς την πολυπολιτισμικότητα την ενισχύουν φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας από τους γηγενείς πληθυσμούς. Για τους καχύποπτους – έως και αρνητές – της πολυπολιτισμικότητας η «πολυπολιτισμικότητα προωθεί και προβάλλει τις ξεχωριστές ταυτότητες της κάθε ομάδας∙ συχνά τις δημιουργεί, τις αναδεικνύει, τις υποδαυλίζει. Το αποτέλεσμα είναι μια κατατεμαχισμένη κοινωνία με στεγανά, ακόμη και εχθρικά, τμήματα μεταξύ τους, τα οποία κραδαίνουν ισχυρές ταυτότητες «διαφορετικότητας» και στερούνται επιθυμίας και ικανότητας να ενσωματωθούν. Η πολυπολιτισμικότητα δεν υπερβαίνει τον πλουραλισμό, τον καταστρέφει» (Σώτη Τριανταφύλλου, Πλουραλισμός – Πολυπολιτισμικότητα – Ενσωμάτωση – Αφομοίωση).

 Αντίδοτο στις παραπάνω αιτιάσεις – επιφυλάξεις έναντι της πολυπολιτισμικότητας είναι η ανεκτικότητα και ο υγιής πλουραλισμός.

  Το «πολιτισμικό σοκ» που υφίστανται τόσο οι γηγενείς όσο και οι μειονοτικοί πληθυσμοί δεν πρέπει να αποτελέσει τον οδηγό της συμπεριφοράς μας. Η περιχαράκωση των μειονοτήτων στις ιδιαιτερότητές τους και η λειτουργία τους ως υποσύνολων κλειστών και ομοιογενών κοινοτήτων σκάζει τη θετική εικόνα της πολυπολιτισμικότητας. Γιατί στόχος είναι η ενοποίηση και η αφομοίωση των διαφορετικών στοιχείων και όχι η άγονη εμμονή και περιφρούρηση της ετερογένειάς μας. Ο πλουραλισμός βαδίζει παράλληλα με την ανεκτικότητα χωρίς η τελευταία να ταυτίζεται – όπως λανθασμένα ερμηνεύεται – ως εξύμνηση της διαφορετικότητας. Κι αυτό γιατί υπάρχει ο κίνδυνος στον αυτοεγκλεισμό των μειονοτήτων που όχι σπάνια γεννά το ρατσισμό και τον εθνικισμό. Οι παράλληλες κοινωνίες σε μια χώρα επωάζουν την ανομία και τη βία κα δυσκολεύουν την ειρηνική συνύπαρξη ατόμων με διαφορετικές πολιτιστικές καταβολές.

    Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι πως θα πετύχουμε και θα εμβαθύνουμε την ενότητα των διαφορετικών ανθρώπων και πολιτισμών, χωρίς να αποκηρύξουμε την πολυμορφία που αποτελεί και τον πλούτο του παγκόσμιου πολιτισμού. Γιατί «το να ζούμε σε αγέλη είναι σαν να ζούμε ανάμεσα σε καθρέφτες». Δεν χρειαζόμαστε ως άτομα ή ως χώρα μόνο τον αντικατοπτρισμό του δικού μας προσώπου. Έχουμε ανάγκη κι από το «ξένο», το διαφορετικό. Ας μην αφήσουμε το «αγελαίο ζώο» που υπάρχει μέσα μας να μας τρομάξει και να μας καταστήσει επιθετικούς απέναντι στο διαφορετικό. Γιατί ίσως μπορούμε να ανακαλύψουμε ότι με τον ξένο μοιραζόμαστε πολύ περισσότερα από αυτά που φαινομενικά μας χωρίζουν.

«Την τε γαρ πόλιν κοινήν παρέχομεν και ουκ έστιν ότε ξενηλασίαις…». Ίσως η αναφορά αυτή του Περικλή στον «Επιτάφιό» του μπορεί να αποτελέσει τον πλοηγό των σύγχρονων κοινωνιών, έτσι ώστε η «πολυπολιτισμικότητα» να εμπνέει και να μη φοβίζει, να συνθέτει και να μην τροφοδοτεί τις αντιθέσεις.

Post Visitors:32

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings