*Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog “ΙΔΕΟπολις”

        «Λέτε Ευρώπη, αλλά σκέφτεστε γη για στρατιώτες, ελεγχόμενες βιομηχανίες, καθοδηγούμενη διανόηση. Μήπως υπερβάλλω; Τουλάχιστον, όμως, ξέρω ότι, όταν λέτε Ευρώπη, ακόμη και στις καλύτερες στιγμές σας, όταν παρασύρεστε από τα ίδια σας τα ψέματα, τίποτα δεν σας εμποδίζει να σκέφτεστε ένα πλήθος από πειθήνια έθνη που οδηγούνται από μια Γερμανία αφεντάδων προς ένα απίστευτο, αιματοκυλισμένο μέλλον….» (Αλμπέρ Καμύ, «Γράμματα σ’ έναν φίλο Γερμανό», 1943-1944).

Στο δρόμο προς τις Ευρωεκλογές οι παραπάνω διαπιστώσεις – καταγγελία του Γάλλου διανοούμενου παραμένουν επίκαιρες και ενισχύουν το διάχυτο σκεπτικισμό για το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης. Κι αυτό γιατί μία υπόγεια και υπόρρητη σύγκρουση επιτελείται ανάμεσα σε Ευρωπαϊστές και Ευρωσκεπτικιστές

           Η Ευρώπη μετά και το πολυθρύλητο Brexit φαίνεται διχασμένη που για πολλούς σημαίνει την απαρχή μιας χρόνιας αποσύνθεσης. Κι αυτό γιατί ενισχύονται οι φυγόκεντρες τάσεις μέσα από την ανάδυση επικίνδυνων εθνικισμών που επωάζονται στο κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας πολλών λαών – κρατών (Ουγγαρία, …) που επέτεινε και ο Ουκρανικός πόλεμος.

         Ωστόσο, σε μια εποχή και σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από συνεχείς μεταβολές, ακραίες αντιθέσεις (Βορράς – Νότος), από μεγάλους οικονομικούς και κοινωνικούς μετασχηματισμούς, από ραγδαίες επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις, έντονες δημογραφικές ανακατατάξεις κι από μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα η Ευρώπη εξακολουθεί να παραμένει η μόνη «σταθερά» για την ευδοκίμηση του πολιτισμού, του ορθολογισμού και της ειρηνικής συνύπαρξης ανθρώπων και λαών με διαφορετικές (γλωσσικές, εθνικές…) καταβολές.

           Οι δύο πόλεμοι που διεξάγονται κοντά ( Ισραήλ vs Χαμάς) ή και στην καρδιά της Ευρώπης (Ουκρανικός πόλεμος) επωάζουν βασανιστικά υπαρξιακά ερωτήματα και διλήμματα για την Ταυτότητα και το μέλλον της ΕΕ. Κι αυτό γιατί η εξωτερική πολιτική, η στρατιωτική αμυντική ικανότητα-αυτοδυναμία και η προσκόλληση  (οικονομική, στρατιωτική, γεωπολιτική…) στο άρμα των ΗΠΑ δυσχεραίνουν τις επιλογές της για ένα άλμα προς τα εμπρός.

Ευρώπη και πολυμορφία

            Για πολλούς αυτή η πολυμορφία και πολυποικιλία της Ε.Ε., ως πολυκρατικού μορφώματος, συνιστούν τη δύναμη και την αδυναμία της. Άλλοτε η πολυμορφία και ανομοιογένεια (οικονομική, πολιτική…) γεννά θετικά αποτελέσματα κι άλλοτε αρνητικά.

            Τα θετικά απορρέουν από το γεγονός ότι διαφορετικοί άνθρωποι μέσα από διαφορετική γλώσσα και διαφορετικές πολιτισμικές αφετηρίες καταγράφουν και εκφράζουν με έναν ιδιαίτερο δικό τους τρόπο τις θέσεις και τις προτάσεις τους για ένα πλήθος ζητημάτων. Διαφορετικοί άνθρωποι, λαοί και κράτη συνυφαίνουν το μωσαϊκό του Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Εξάλλου η πρόοδος και η εξέλιξη γονιμοποιούνται από τη σύγκρουση – σύνθεση διαφορετικών στοιχείων.

            Υπάρχουν, όμως, κι εκείνοι που στην ποικιλομορφία και ετερογένεια της Ε.Ε. διαβλέπουν τη βασική αιτία των αρνητικών της γνωρισμάτων. Η ανομοιογένεια (γλωσσική, πολιτική, οικονομική, εθνολογική..) δημιουργεί προβλήματα στη χάραξη μιας ενιαίας πολιτικής και νομοθεσίας για την επίλυση ζωτικών προβλημάτων. Στη γέννηση των προβλημάτων της Ε.Ε. δρα ενισχυτικά και ο ηγεμονισμός κάποιων κρατών και ιδιαίτερα της Γερμανίας. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που διαβλέπουν στον Γερμανικό ηγεμονισμό την ανάδυση μιας Νέας Ρώμης.

Η Ευρωπαϊκή ταυτότητα

            Οι παραπάνω αντιτιθέμενες αξιολογήσεις καθιστούν επικίνδυνη κάθε απόπειρα ορισμού της έννοιας της  Ευρώπης και της Ε.Ε. Ακόμη δυσκολότερος είναι ο ορισμός και η ανίχνευση του πυρήνα του Ευρωπαίου πολίτη. Η Ευρωπαϊκή Ταυτότητα – το μεγάλο ζητούμενο – ορίζεται από παραδοσιακές παραδοχές και στερεότυπα που είχαν σημείο αναφοράς τον αρχαιοελληνικό ορθολογισμό, τη Ρωμαϊκή νομοθεσία και την πνευματικότητα του Χριστιανισμού.

            Τα στοιχεία, όμως, αυτά τείνουν να ανατραπούν από την πολυπολιτισμικότητα της σημερινής Ε.Ε. εξαιτίας και του μεταναστευτικού ρεύματος. Ακόμη πιο δύσκολος καθίσταται ο καθορισμός της Ευρωπαϊκής ιθαγένειας, αφού ποικίλλει από κράτος σε κράτος ως απόρροια δυο μορφών δικαίων. Το δίκαιο του αίματος (jus sanguinis) και το δίκαιο του εδάφους (jus soli). Το εγχείρημα του «ορισμού» καθίσταται δυσκολότερο όταν εκλαμβάνουμε την Ε.Ε. ως μια παγιωμένη κατάσταση και όχι ως μια διαδικασία «εν τω γίγνεσθαι».

          Ίσως τον καλύτερο «ορισμό» να τον έδωσε ο Αλμπέρ Καμύ, όταν διείδε το φωτεινό και σκοτεινό πρόσωπο της Ευρώπης της δεκαετίας του 1940.

            «Θα ήθελα να συνειδητοποιήσετε καλά τούτη τη διαφορά: Η Ευρώπη είναι για σας αυτός ο τόπος που περιβάλλεται από θάλασσες και βουνά, που χωρίζεται από φράγματα, ο σκαμμένος στα έγκατά του από ορυχεία…. όπου η Γερμανία παίζει μια παρτίδα με μοναδικό διακύβευμα το ίδιο το μέλλον της. Για μας όμως είναι αυτή η γη του πνεύματος όπου εδώ και είκοσι αιώνες συνεχίζεται η πιο καταπληκτική περιπέτεια του ανθρώπου. Είναι αυτή η προνομιούχος αρένα, όπου η πάλη του ανθρώπου της Δύσης ενάντια στον κόσμο, ενάντια στους θεούς, ενάντια στον εαυτό του, φτάνει σήμερα στην πιο συγκλονιστική φάση της. Όπως βλέπετε, δεν υπάρχει κοινό μέτρο για σας και για μας».

Ο Ευρωπαίος πολίτης

         Επαγωγικά βαδίζοντας, όχι μόνο ως ψηφοφόροι αλλά και ως Έλληνες πολίτες, μπορούμε να θεωρήσουμε πως η ουσία του Ευρωπαίου πολίτη – το ζωντανό κύτταρο της Ε.Ε. – εδράζεται πάνω στις ευκαιρίες που έχει να συμμετέχει και να διεκδικεί. Να προτείνει και να απορρίπτει. Να δρα και να σκέπτεται. Να αξιολογεί, να συνθέτει και να αναλαμβάνει ευθύνες. Να αμύνεται και να επιτίθεται. Να οραματίζεται και να δρα με ρεαλισμό. Πολίτης που να μπορεί να απελευθερωθεί από τα γρανάζια της «μάζας» και της εξουσίας των fake news. Ένας πολίτης «δημιουργός πολιτικής» και όχι «καταναλωτής» ιδεολογημάτων. Όλα αυτά συνθέτουν τον τύπο του «Homo politicus» που ακυρώνει τον τύπο του συμβιβασμένου, του άπραγου και της ιδιώτευσης, του «Homo idiot».

         Το μεγάλο, δηλαδή, στοίχημα της Ε.Ε. είναι: Ή θα ανοιχτούμε προς την «κοινωνία των πολιτών» ή θα οπισθοδρομήσουμε στην κοινωνία των «ειδικών» και των τεχνοκρατών. Αυτό ακριβώς υπονοούσε και ο Ζακ Ντελόρ όταν είχε διακηρύξει «Δεν ενοποιούμε οικονομίες, αλλά ενοποιούμε την πολιτική».

Ανθρωποκεντρική Ευρώπη

         Επιπρόσθετα στην κοινωνική και πολιτική φιλοσοφία της Ευρωπαϊκής ταυτότητας και του Ευρωπαίου Πολίτη θα πρέπει να ενταχθεί και η έννοια άνθρωπος ως «αυταξία», χωρίς προσδιορισμούς χρώματος, φυλής, θρησκείας και καταγωγής. Η δόμηση και ο σαφής προσδιορισμός της Ευρωπαϊκής Ταυτότητας κατέστη στις μέρες μας «κατηγορική προσταγή», γιατί βοηθά τους πολίτες να ισορροπούν με επιτυχία πάνω σε δυο αναγκαιότητες: Στην εθνική και ευρωπαϊκή συνείδηση.

            Η εθνική προσκόλληση στο «εθνικό» στοιχείο είναι τόσο επικίνδυνη όσο και η άκριτη αποκόλληση από τις εθνικές ρίζες. Κι αν αυτόν τον διαχωρισμό τον προεκτείνουμε σε άλλο επίπεδο, τότε θα ανακαλύψουμε το μέτρο και τον κωδικό με τα οποία θα οικοδομήσουμε σε στέρεα βάση την Ευρώπη του μέλλοντος. Το εύρημα αυτής της πορείας είναι ο άνθρωπος.

          Αυτός πρέπει να είναι και ο βασικός άξονας γύρω από τον οποίο θα πρέπει να περιστρέφεται η πολιτική αντιπαράθεση στις Ευρωεκλογές αλλά και το μέλλον της Ευρώπης.

            Η διάσωση του ανθρώπου είναι και το διακύβευμα αυτών των Ευρωεκλογών. «Τουλάχιστον όμως θα έχουμε συμβάλλει στη διάσωση της ανθρώπινης ύπαρξης από τη μοναξιά, όπου θέλατε να τη φυλακίσετε, επειδή περιφρονήσατε την πίστη στον άνθρωπο…..» («Γράμματα σ’ έναν φίλο Γερμανό» Α. Καμύ)

Το δίλημμα

            Ο Έλληνας ψηφοφόρος στο δίλημμα «Ευρωλατρεία» ή «Ευρωσκεπτικισμός» μπορεί να αντιτάξει τη νηφαλιότητα και τη δυνατότητά του να αφομοιώνει το «ξένο» και να το μετατρέπει σε δική του κατάκτηση. Όπως «το φοινικικό εμπορικό αλφάβητο στην Ελλάδα έγινε Λόγος, οι ορφικές λατρείες Θέατρο και η αιγυπτιακή αστρολογία, Αστρονομία» έτσι και η Ευρώπη μπορεί να γίνει η αφετηρία για μια άλλη ματιά για το ρόλο της Ελλάδας στο σύγχρονο κόσμο.

            Ο Γ. Σεφέρης προβάλλει το δίλημμα του Έλληνα απέναντι στο δυτικό πολιτισμό και συμβουλεύει την υπέρβασή του:

            «Το δίλημμα είναι αμείλικτο: είτε θα αντικρίσουμε το δυτικό πολιτισμό που είναι κατά ένα μέρος και δικός μας, μελετώντας με λογισμό και με νηφάλιο θάρρος τις ζωντανές πηγές του – κι αυτό δε βλέπω πως μπορεί να γίνει αν δεν αντλήσουμε τη δύναμη από τις δικές μας ρίζες και χωρίς ένα συστηματικό μόχθο για τη δική μας παράδοση˙ είτε θα του γυρίσουμε τις πλάτες και θα τον αγνοήσουμε, αφήνοντάς τον να μας υπερφαλαγγίσει, με κάποιον τρόπο από κάτω, με τη βιομηχανοποιημένη, την αγοραία, τη χειρότερη μορφή της επίδρασής του» 

Post Visitors:24

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings