*Αφιέρωμα στην Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών,18 Δεκεμβρίου 

       «Διάφοροι δε φύσεις βροτών, διάφοροι δε τρόποι» (Ευριπίδης, Οι χαρακτήρες των ανθρώπων είναι διαφορετικοί και ο καθένας συμπεριφέρεται διαφορετικά).

Του Ηλία Γιαννακόπουλου – Φιλόλογου

Το κυβερνητικό  νομοσχέδιο για τη νομιμοποίηση κάποιων μεταναστών προκάλεσε ρήγματα στην κυβερνητική πλειοψηφία και ανέδειξε για άλλη μία φορά την αμηχανία τόσο των Ελλήνων όσο και της πολιτικής ηγεσίας απέναντι στο μείζον ζήτημα της μετανάστευσης. Η έλλειψη εργατικών χεριών αναγκάζει το πολιτικό μας σύστημα να “λειάνει” κάπως τη στάση του απέναντι στους μετανάστες. Φαίνεται πως “ανάγκα και θεοί πείθονται “.

 Η αντιπολίτευση – εσωτερική και εξωτερική – μιλά για μία άτυπη ελληνοποίηση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κύμα των μεταναστών που έτσι κι αλλιώς  πιέζει τη χώρα μας για μια πιο ελαστική κι ανθρωπιστική αντιμετώπιση. Ο κ. Σαμαράς φοβάται πως η Ελλάδα θα γίνει “Χώρος” από “Χώρα” ανοίγοντας έτσι ένα μέτωπο με την κυβέρνηση αλλά και πυροδοτώντας τα ξενοφοβικά συναισθήματα πολλών Ελλήνων.

Η ακροδεξιά σε πολιτικό επίπεδο φαίνεται πως κερδίζει έδαφος και απειλεί με αναταράξεις το πολιτικό σύστημα στις επερχόμενες ΕυρωΕκλογές. Τα “Νέα Τείχη” στην Ευρώπη συνιστούν το μείζον πρόβλημα που προστίθεται στα τόσα άλλα που την  ταλανίζουν.

Καθημερινά, λοιπόν, πληθαίνουν τα φαινόμενα αντίδρασης μεμονωμένων ατόμων, τοπικών κοινωνιών αλλά και κρατών απέναντι στην προοπτική συνύπαρξης με ανθρώπους που άλλοι τους αποκαλούν πρόσφυγες, άλλοι μετανάστες και άλλοι «εν δυνάμει τρομοκράτες». Και εκεί που όλοι επαίρονταν για τις πολυπολιτισμικές μας κοινωνίες και την κατάργηση των συνόρων, τώρα βιώνουμε ως κοινωνία και διεθνή κοινότητα την ανέγερση των «νέων τειχών» που έχουν εθνικά, φυλετικά, πολιτιστικά χαρακτηριστικά.

  Και δεν είναι μόνο η διαβόητη «ομάδα Βύζεγκραντ» (Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Τσεχία) που ορθώνει τα «νέα τείχη» αλλά είναι και οι εκδηλώσεις – συμπεριφορές πολλών ανθρώπων και κοινωνιών που φράζουν κάθε επικοινωνία με ανθρώπους που η δυστυχία, ο φόβος και η δύναμη για επιβίωση τους ώθησε να αλλάξουν τόπο διαμονής (μετανάστες, πρόσφυγες…).

Ξενοφοβία και ανοιχτές κοινωνίες

   Όλα τα παραπάνω επαναφέρουν στο προσκήνιο το κριτήριο με το οποίο αξιολογείται το επίπεδο μιας κοινωνίας ή του πολιτισμού. Για πολλούς υπέρτατο αξιολογικό κριτήριο είναι ο βαθμός αποδοχής και σεβασμού του «ξένου» και του διαφορετικού. Η ανοχή απέναντι στο ξένο και η συνύπαρξη με αυτό αισθητοποιεί την ποιότητα τόσο του εσωτερικού μας κόσμου όσο και το πνευματικό και ηθικό επίπεδο της κοινωνίας μας. Αντίθετα η δυσπιστία και η απόρριψη του ξένου φανερώνει τις ανασφάλειες του ανθρώπου και τις φοβίες των κοινωνιών – λαών.

 Απόρροια αυτών των αρνητικών συναισθημάτων τα υφέρποντα φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας που τείνουν να γενικευτούν ως συμπεριφορά και δηλητηριάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις και προκαλούν ερωτήματα για το μέλλον του κόσμου. 

 Στις σημερινές «ανοιχτές» κοινωνίες η συνύπαρξη ατόμων που διαφοροποιούνται γλωσσικά, θρησκευτικά και πολιτισμικά θεωρείται ως κάτι αναπόφευκτο. Αυτή η πραγματικότητα, προϊόν της δυναμικής που υπολανθάνει στο φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης – πολυπολιτισμικότητας συνοδεύεται από ένα πλήθος κοινωνικών μετασχηματισμών αλλά και αντίστοιχων αλλαγών στην ψυχολογία και συμπεριφορά των πολιτών αλλά και ολόκληρων κρατών.

 Όλες αυτές οι ανακατατάξεις και μετασχηματισμοί κλονίζουν τα «σταθερά σημεία» του πολιτισμού μας και διευκολύνουν την εξωτερίκευση των πιο άλογων και πρωτόγονων δυνάμεων. Άτομο, κοινωνίες και λαοί βιώνουν το φόβο του «ξένου» που με τη σειρά του αποδομεί τα βάθρα της εσωτερικής τους ελευθερίας.

Ξενοφοβία και Ελευθερία

 Το υποκείμενο, δηλαδή, της ξενοφοβικής συμπεριφοράς διακατέχεται από αρνητικά συναισθήματα προς τον «ξένο» που τον ερμηνεύει ως απειλή και τον αντιμετωπίζει απαξιωτικά. Τα συναισθήματα αυτά είναι τόσο έντονα που αποδομούν την εσωτερική ισορροπία και αναγκάζουν το άτομο – φορέα αυτών να βρίσκεται σε μια εγρήγορση για την απόκρουση ενός φασματικού εχθρού ή κινδύνου. Το άτομο της ξενοφοβικής συμπεριφοράς αδυνατεί να ελέγξει τους φόβους και το θυμικό του και αυτοαιχμαλωτίζεται.

  Έτσι η ελευθερία – σε όλες τις εκφάνσεις της – υποχωρεί, αφού το υποκείμενο της ξενοφοβίας καθίσταται «ιδεοληπτικό» και περιχαρακώνεται στα στενά όρια που οι ίδιες ανορθολογικές αντιλήψεις του χαράζουν.

  Επιπρόσθετα, αν ορίσουμε την ελευθερία ως τη δυνατότητα του ανθρώπου να σκέπτεται και να δρα αυτόβουλα, αυτό ακυρώνεται από την ψευδή εικόνα που έχει για το «ξένο» και η οποία καταδυναστεύει τόσο τους νοητικούς μηχανισμούς όσο και τα βάθρα της ψυχοσυναισθηματικής του ευταξίας. Κατά βάθος ο ξενοφοβικός βιώνει μια ανασφάλεια κι ένα αίσθημα αβεβαιότητας, αφού συχνά διερωτάται τόσο για την ορθότητα των θέσεών του όσο και για τον τρόπο αντιμετώπισης ή «συμβίωσης» με το «ξένο».

Δεσμώτης, λοιπόν, των δικών του ιδεοληψιών ποδηγετείται από αυτές και αδυνατεί να ερμηνεύσει σωστά την πραγματικότητα αλλά και να ρυθμίσει την συμπεριφορά του προς αυτήν. Εξάλλου, αποτελεί αξίωμα για την ψυχολογία, πως όποιος σκέπτεται αρνητικά για το συνάνθρωπό του, καθίσταται ο ίδιος θύμα του αρνητικού περιεχομένου των συναισθημάτων του.

   «Το κακό με τους περισσότερους ανθρώπους είναι ότι σκέφτονται με τις ελπίδες, τους φόβους ή τις επιθυμίες τους αντί με το μυαλό τους» (Γουίλ Ντουράντ).

Ξενοφοβία και Πολυπολιτισμικότητα

Ωστόσο η ξενοφοβία ως ενδημικό φαινόμενο δε διαβρώνει μόνο τα θεμέλια της ελευθερίας (θύτη – θύματος) αλλά υψώνει και τείχη στην πολυπολιτισμικότητα που συνιστά τη νέα πραγματικότητα της εποχής μας. Αυτό συμβαίνει γιατί η ξενοφοβία ως ατομική γενικευμένη συμπεριφορά εμπεριέχει ένα πνεύμα δυσπιστίας, φόβου κι απόρριψης του διαφορετικού. Όλα αυτά εμποδίζουν την επικοινωνία διαφορετικών ανθρώπων ή πολιτιστικών στοιχείων με αποτέλεσμα να καθίσταται δύσκολη η κατανόηση και η αποδοχή της «πολυχρωμίας» των σύγχρονων κοινωνιών.

 Στο βαθμό, όμως, που η ξενοφοβία ακυρώνει την ώσμωση των διαφόρων πολιτιστικών στοιχείων στην ουσία υποσκάπτει και τα θεμέλια της πολυπολιτισμικότητας που δομείται και ανθοφορεί στο έδαφος της ποικιλότητας και της διαφορετικότητας ανθρώπων, ιδεολογιών και πολιτιστικών προϊόντων.

 Έτσι εγείρονται ψεύτικα τείχη στις κοινωνίες κι αναπτύσσονται φαινόμενα που αναστέλλουν την ανανέωση, την εξέλιξη και τη μετάβαση σε άλλες μορφές ζωής και κοινωνικής οργάνωσης. Η ζωοποιός δύναμη της ανεκτικότητας προς την «ετερότητα» και το «ξένο»– που συνιστά και την πεμπτουσία της πολυπολιτισμικότητας – υποχωρεί και στη θέση της φύονται η κοινωνική απόρριψη και η βίαιη αντιμετώπιση κάθε ξενικού στοιχείου.

 Αν η πολυπολιτισμικότητα εμπεριέχει στον πυρήνα της την αναγνώριση της μοναδικότητας, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (τα οποία τα χαρακτηρίζει η καθολικότητα) και την αξία του συγκρητισμού σε όλες του τις εκφράσεις, η ξενοφοβία «διδάσκει» την καθαρότητα της φυλής ή του Έθνους, την κατηγοριοποίηση και το διαχωρισμό των ανθρώπων και φυσικά την ανωτερότητα του «δικού» μας πολιτισμού έναντι των άλλων. Όλα τα παραπάνω, λοιπόν, συνθέτουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο η ξενοφοβία και η  πολυπολιτισμικότητα  βρίσκονται σε μια ασύμβατη σχέση.

Μοναδικό κριτήριο  η αρετή

  Θα αποτελούσε αρνητική εξέλιξη αν άτομα και κοινωνίες προσδιορίζονταν αντιθετικά προς το «ξένο». Γιατί «πολλοί λαοί και άτομα κατασκευάζουν – εφευρίσκουν τον «άλλο» και στο πρόσωπο αυτού ορίζουν αντιθετικά την ταυτότητά τους και διαφυλάσσουν την υποστατική συνοχή τους». Η προσωπική και εθνική ταυτότητα είναι δυναμικές έννοιες και δεν λειτουργούν ως «απόρθητα φρούρια» απέναντι στις «επιδρομές» των νέων στοιχείων. Ο συγχρωτισμός ανθρώπων, ιδεών και πολιτιστικών στοιχείων δεν απειλεί την καθαρότητα των ταυτοτήτων μας αλλά ευκαιρία για εμπλουτισμό. Παρέχει το κατάλληλο πλαίσιο για νέες συνθέσεις και δημιουργίες.

 Ως άτομα και κοινωνία οφείλουμε να επαναπροσδιορίσουμε τη στάση μας απέναντι στο «ξένο» και το «διαφορετικό». Κανένα ηθικό ή αξιολογικό δικαστήριο δεν μπορεί να αποφανθεί πως το «ξένο – διαφορετικό» είναι το χειρότερο και «εμείς» το καλύτερο. Ο διαχωρισμός των ανθρώπων με βάση το χρώμα, την καταγωγή, τη θρησκεία και τη γλώσσα είναι μια λανθασμένη πράξη… «Τους ανθρώπους τους καταμερίζω με μοναδικό κριτήριο την αρετή». Αυτό διακήρυξε ο Μ. Αλέξανδρος το 324 π.Χ. δείχνοντας το δρόμο για την ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων και λαών με διαφορετικά εθνικά, φυλετικά ή θρησκευτικά γνωρίσματα.

«Δεν μπορούμε να ζούμε μόνο για τον εαυτό μας. Χίλια νήματα

μας συνδέουν με τους συνανθρώπους μας και κατά μήκος

αυτών των νημάτων οι πράξεις μας διαβιβάζονται ως

αίτια και επιστρέφουν ως αποτελέσματα»

(Herman Melville)

Post Visitors:100

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings