*Σύνθημα, απειλή ή μία θλιβερή διαπίστωση;

Του Ηλία Γιαννακόπουλου – Φιλόλογου

     “Νύχτα και πρωί / ένα με τη γη / χωρίς ανάσα μια / φτάνει πια, φτάνει πια” ( «Τα αγροτικά» Θωμάς Μπακαλάκος / Διονύσης Τζεφρώνης).

       Κανείς δεν γνωρίζει αν τα συνθήματα τα γεννά η πραγματικότητα ή τα συνθήματα είναι μία νοητή κατασκευή που στοχεύει στην ακριβή περιγραφή της πραγματικότητας ή ακόμη και στην κατανόηση, ερμηνεία και στο τέλος στη διαμόρφωσή της.

         Βέβαια, η τέχνη-τεχνική της κατασκευής ενός συνθήματος είναι δύσκολη γιατί πρέπει να επιλεγεί η κατάλληλη λέξη ή ο μικρότερος δυνατός αριθμός λέξεων. Το σύνθημα πρέπει να είναι λακωνικό, κάτι σαν τα δελφικά ρητά.

       Το σύνθημα είναι από τη φύση του ένας άμεσος συλλογισμός, χωρίς τις προκείμενες κρίσεις-προτάσεις. Το ίδιο το σύνθημα είναι ταυτόχρονα οι προκείμενες και το συμπέρασμα. Το σύνθημα είναι η κατάληξη μιας σκέψης-θέσης χωρίς τα περίτεχνα και τα ενίοτε σοφιστικά επιχειρήματα. Τις προκείμενες αφήνεται να τις υποψιαστεί ο δέκτης.

          Το σύνθημα μπορεί και πρέπει να ενημερώνει, να καταγγέλλει, να προειδοποιεί, να απειλεί, να ενθαρρύνει ή ακόμη και να προτείνει κάτι. Ο λόγος του συνθήματος ενίοτε είναι αμφίσημος. Η αμφισημία του είναι η δύναμή του αφού αφήνει στο δέκτη να καταλάβει ή να υποψιαστεί περισσότερα από όσα το ίδιο το σύνθημα διακηρύσσει.

       “Η δύναμη των λέξεων βρίσκεται στις εικόνες που ανακαλούν και είναι απολύτως ανεξάρτητη από την πραγματική  τους σημασία” (Le Bon)  .

        Βέβαια υπάρχουν κι εκείνοι που τάσσονται εναντίον των συνθημάτων γιατί πιστεύουν πως ο αφαιρετικός τους λόγος λειτουργεί ως εργαλείο χειραγώγησης της σκέψης των δεκτών. Θεωρούν πως τα συνθήματα είναι μία απλοϊκή κατασκευασμένη σκέψη για να είναι «εύπεπτη» από το δέκτη.

         Στους αρνητές των συνθημάτων ανήκουν κι εκείνοι που διατείνονται πως το σύνθημα εθίζοντας ή και παγιδεύοντας τον δέκτη στη μονομερή αλήθεια γεννά το πάθος και το φανατισμό. Δεν είναι τυχαίο πως στις πορείες, στις απεργίες, στα γήπεδα και στους πολέμους ακόμη κυριαρχούν τα συνθήματα, ο εύκολος και σύντομος λόγος.

        Παραφράζοντας κάποια γνωστό αφορισμό θα μπορούσαμε να πούμε για τη δύναμη των συνθημάτων «Όποιος σκέφτεται με συνθήματα στο τέλος θα πυροβολεί»

        Η μάζα, λένε οι κατήγοροι των συνθημάτων, δεν έχει την ικανότητα, ούτε τη διάθεση  να αναζητήσει το  βάθος και το πλάτος των λέξεων-εννοιών. Η μάζα δεν χρειάζεται επιχειρήματα, απεχθάνεται την κριτική ανάλυση και αρέσκεται στο «εύπεπτον» των λέξεων. Ακολουθεί τους νόμους της καρδιάς (συναίσθημα, οργή, χαρά, ενθουσιασμός) και αποφεύγει τις υψιπετείς αναλύσεις και τις βαθυστόχαστες συλλήψεις. Η μάζα θέλει δράση και όχι φλύαρες φιλοσοφίες.

          Αν όλα τα παραπάνω (τα σχετικά με τη φύση και την αποτελεσματικότητα των συνθημάτων) έχουν κάποια δόση αλήθειας και προβληματίζουν κάθε φορά τους ειδικούς (κοινωνιολόγους, πολιτικούς, διαφημιστές και επικοινωνιολόγους), τότε πώς θα μπορούσαμε να αξιολογήσουμε, ως τέχνη και τεχνική, το σύνθημα που δεσπόζει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στην εξέγερση των αγροτών;

                             “No Farmers, No Food…No Future”

         Το σύνθημα αυτό των αγροτών έχει όλα τα γνωρίσματα των συνθημάτων.  Είναι σύντομο, εύληπτο και άκρως ενημερωτικό. Το ρήμα απουσιάζει και κυριαρχεί το ουσιαστικό (FarmersFoodFuture). Κατεξοχήν, όμως, κυριαρχεί η επανάληψη (τρις) του αρνητικού μορίου «Νο». Μοιραία το βλέμμα και η προσοχή του δέκτη εστιάζεται στα ουσιαστικά και στην άρνηση NO”.

        Μπορεί ως σύνθημα  να μη δίνει ρυθμό στο βηματισμό των εξεγερμένων αγροτών, όπως συνήθως κάνουν τα συνήθη συνθήματα, ούτε βοηθάει τη σηκωμένη “γροθιά” να καταδείξει την οργή και την αποφασιστικότητα των αγροτών. Ωστόσο, και με περισσή σαφήνεια, καταγράφει μία πραγματικότητα, που αν δεν είναι παρούσα φαντάζει ως μελλοντικός εφιάλτης για όλους.

       Το σύνθημα, δηλαδή, εμπεριέχει στο σημασιολογικό του σώμα μία υπόρρητη υπενθύμιση που ερμηνεύεται ως προειδοποίηση που με τη σειρά της συνιστά και μία έμμεση απειλή. Οι αποδέκτες του μηνύματος του συνθήματος δεν είναι τόσο η πολιτική εξουσία, όπως συμβαίνει στα κλασικά συνθήματα, αλλά σύμπας ο λαός-καταναλωτές.

          Το σύνθημα, επίσης, δεν θεωρητικολογεί, ούτε  πολιτικολογεί με τον φθηνό εκείνο τρόπο που συνηθίζεται σε πολλά συνθήματα τέτοιας μορφής. Αν και το περιεχόμενό του είναι άκρως πολιτικό, αφού αφορά την υλική επιβίωση όλων, ωστόσο δεν παραπέμπει με τις λέξεις-όρους του σε πολιτικό  σχηματισμό (κόμμα), ούτε σε κάποια πολιτική ιδεολογία. Έτσι αποφεύγεται τόσο η πολιτική-κομματική εκμετάλλευση της εξέγερσης των αγροτών όσο και η ακατάσχετη σε αυτές τις περιπτώσεις άγονη πολιτικολογία.

        Εξάλλου ένα σύνθημα δεν χρειάζεται να πολιτικολογεί όταν περιγράφει ή υπενθυμίζει κάτι που το βιώνουν οι πολίτες ως  ζώσα πραγματικότητα. Αυτό φυσικά είναι και επιτυχία του και η αποτελεσματικότητά του. Τα άδεια ράφια των super market σε κάποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πυροδοτεί μνήμες οικονομικής κρίσης. Τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι η επιβεβαίωση της προειδοποίησης, αν όχι απειλή, που υπολανθάνει στις 4 ή 6 λέξεις του γνωστού συνθήματος.

          Η εικόνα των τρακτέρ στους δρόμους-και όχι στο φυσικό τους χώρο, στο χωράφι-με ελληνικές σημαίες και το γνωστό σύνθημα στη μηχανή έχει τη δική της ποιητικότητα και αισθητική αφού δεν είναι κάτι που το βλέπουμε καθημερινά, τόσο έντονα όσο στις μέρες και σε τόσες πολλές χώρες. Αυτό από μόνο του σημαίνει κάτι και δεν πρέπει πολίτες και κυβέρνηση να το χαρακτηρίσουν ως μία από τις συνήθεις διαμαρτυρίες των αγροτών κάθε τέτοια εποχή.

         “Δε χωράνε λόγια πια / παρατήστε τη δουλειά / με τρακτέρ απ’ το χωριό / για την πόλη μια και δυο” («Τα αγροτικά»).

          Υπάρχει, λοιπόν, κάποιο πρόβλημα σε κάποια κοινωνική τάξη που βρίσκεται στα σπίτια, στην κουζίνα και στο ψυγείο όλων μας. Δεν έχει σημασία πόσοι είναι οι αγρότες, πόσο συνεισφέρουν στον κρατικό προϋπολογισμό ή με ποια μέσα διεκδικούν το δίκιο τους, αλλά τα προβλήματα που θα προκύψουν από την απουσία τους στο χωράφι (No Farmers No Food).

          Κάποιοι αντιτείνουν πως αγροτικά προϊόντα μπορούμε να εισάγουμε από το εξωτερικό, ίσως και φθηνότερα. Αυτό συνιστά μία αφελή προσέγγιση του προβλήματος, αφού γνωρίζουμε πως η μείωση των αγροτών θα σημάνει την ερήμωση της υπαίθρου και μία sui generis αστυφιλία της εποχής μας. Χρειάζονται επιχειρήματα για τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε μία τέτοια αφελή αντίληψη για το αγροτικό ζήτημα

       “Δεν μπορούμε να ακυρώσουμε την πραγματικότητα ακυρώνοντας τις λέξεις που την περιγράφουν” (Σαρτόρι).

         Τα αιτήματα των αγροτών είναι δίκαια χωρίς υποσημειώσεις και «ναι μεν, αλλά». Ωστόσο για τη μεγέθυνση των προβλημάτων δεν φταίνε μόνο οι εξωγενείς παράγοντες (Ουκρανικός Πόλεμος…), αλλά και το κράτος ως συντεταγμένη πολιτεία και φυσικά οι ίδιοι οι αγρότες.

        Άκουσε κανένας για κάποια μόνιμη επιτροπή για το αγροτικό στη Βουλή; Άκουσε κάποιος για αγροτικά σχολεία και για εκπαίδευση των νέων αγροτών; Ποιος φορέας ή λέσχη προβληματισμού και προτάσεων για το αγροτικό ζήτημα λειτουργεί στη Βουλή για την ενημέρωση των Βουλευτών μας;

        Όλοι θυμούνται τους αγρότες την ώρα και τις μέρες των εξεγέρσεων. Δεν είναι εικόνα δημοκρατικής χώρας ούτε στοιχείο πολιτικής ευπρέπειας και ποιότητας πολιτικής και δημοκρατίας οι Αρχηγοί κομμάτων και οι Βουλευτές να φωτογραφίζονται άπαξ του χρόνου πάνω στα τρακτέρ. Αυτή η εικόνα προσβάλλει όλους.

        Η ευθύνη βαραίνει και τους αγρότες, όπως και την πολιτεία σε θεσμικό επίπεδο, για την παντελή απουσία σε πανελλαδικό επίπεδο συνδικαλιστικής εκπροσώπησης. Αλήθεια τι σημαίνει η είδηση από την τηλεόραση «Μιλάμε με τον τάδε αγρότη εκπρόσωπο του μπλόκου Πλατυκάμπου”. Είναι αυτή σοβαρή συνδικαλιστική εκπροσώπηση των αγροτών εν έτει  2024;

           Οι μόνοι που επιχαίρουν από τις εικόνες και τις δηλώσεις αγροτών από τα μπλόκα είναι οι εραστές της «Λαϊκής Εξουσίας» και της «Δημοκρατίας του Δρόμου”. Εικόνες και λόγια που μάς επιστρέφουν σε εικόνες των περασμένων αιώνων που ναι μεν έχουν την ομορφιά της άδολης εξέγερσης των καταπιεσμένων και κολασμένων εκείνων των αιώνων, αλλά δεν προσθέτουν τίποτα στην επίλυση των σύγχρονων προβλημάτων των αγροτών και γενικότερα του αγροτικού προβλήματος.

           Οι συζητήσεις για την ΚΑΠ και την «Πράσινη Ανάπτυξη» καλές και φιλόδοξες είναι, αλλά άκρως αναποτελεσματικές στην επίλυση των τωρινών προβλημάτων των αγροτών. Γι αυτό και η ΕΕ πήρε πίσω κάποιες από τις προτάσεις και πολιτικές της για την αγροτική ανάπτυξη. Δεν μπορεί η ΕΕ να θυσιάζει το παρόν των ευρωπαίων αγροτών στο όνομα της αλληλεγγύης κάποιων άλλων αγροτών ή χωρών εκτός ΕΕ. Καλή η διεθνής αλληλεγγύη, αλλά προτεραιότητα έχουν τα προβλήματα των ευρωπαίων αγροτών.

          Το «Primum Vivere είναι μία διαχρονική θέση και σχετίζεται με την ανθρώπινη φύση, αφού αποτυπώνει με καθαρότητα μία ιστορική αλήθεια, που κακώς την αγνοούμε ή την υποτιμούμε, την αγωνία δηλαδή και το φόβο των ανθρώπων για παρόν. Αυτός ο παροντισμός συνιστά μία νοοτροπία που διαχέει  την ιστορική πορεία του ανθρώπου από τους προϊστορικούς χρόνους έως σήμερα.

            Με όλα αυτά τα δεδομένα και την αναγκαία παραδοχή και αποδοχή του νόμου της αναγκαιότητας οφείλει η κυβέρνηση να ικανοποιήσει τα αιτήματα των αγροτών, έστω κι αν κάποια από αυτά φαντάζουν ως μαξιμαλιστικά. Κι αυτό γιατί οι αγρότες είναι η κατεξοχήν “Παραγωγική Τάξη” με την ριζική έννοια του όρου

           Εξάλλου η ικανοποίηση των αιτημάτων τους επηρεάζει και το πιάτο μας (φαγητό, Food) και το μέλλον μας (Future). Τους αγρότες τους χρειαζόμαστε, γι αυτό και το σύνθημα:

                             “No FarmersNo FoodNo future”*

    *Χωρίς αγρότες…δεν υπάρχει φαγητό …δεν υπάρχει μέλλον

Post Visitors:65

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings