“Είναι χρέος μας να είμαστε εκεί για τους άλλους”.

Του Ηλία Γιαννακόπουλου – φιλόλογου

              Το κίνημα αλληλεγγύης και συμπαράστασης στους Παλαιστίνιους της Γάζας που έχει σαρώσει τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ τείνει να εξελιχθεί σε κύμα – τσουνάμι και μεταφέρεται και στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Οι ΗΠΑ γνωρίζουν «Ημέρες  Βιετνάμ» όταν τότε το αντιπολεμικό κίνημα με αφορμή την εμπλοκή των ΗΠΑ στον τοπικό εμφύλιο πόλεμο συγκλόνισε όχι μόνον την αμερικάνικη κοινωνία αλλά και τον κόσμο ολόκληρο.

Οι φοιτητές διαμαρτύρονται για την βοήθεια ή και την ανοχή που επιδεικνύουν οι κυβερνήσεις τους στην επιθετικότητα του Ισραήλ και στην καταπάτηση κάθε έννοιας δικαίου στον πόλεμο αυτό. Ειδικότερα σε πανεπιστήμιο της Βιέννης αναρτήθηκε πανό που αποδίδει με ενάργεια το περιεχόμενο αλλά και το στόχο αυτού του κινήματος αλληλεγγύης και συμπαράστασης  στον μαρτυρικό λαό της Παλαιστίνης στη Γάζα.

       «Η αντίσταση είναι διεθνής» και ¨Το Ισραήλ σκοτώνει, η ΕΕ συμμετέχει».

          Το Ισραήλ ανησυχώντας για το κίνημα αυτό (σχετικές δηλώσεις Νετανιάχου) διαμαρτύρεται για τις καταλήψεις των πανεπιστημίων και για την σφοδρή κριτική – κατακραυγή της μεταχείρισης του άμαχου πληθυσμού της Γάζας από τον ισραηλινό στρατό. Η ανησυχία και η διαμαρτυρία του Ισραήλ  φθάνουν στο σημείο να συσχετίζεται αυτό το κίνημα της αλληλεγγύης προς τον Παλαιστινιακό λαό με τις διώξεις των Εβραίων παραμονές ή και  κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

         Εν τω μεταξύ και με αφορμή τη γιγάντωση και εξάπλωση του κινήματος αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους της Γάζας προκαλεί εντύπωση η παντελής απουσία ανάλογων κινημάτων από τις αραβικές χώρες ή από χώρες φιλικά προσκείμενες στον  αγώνα των Παλαιστινίων για ίδρυση κράτους.

           Με αφορμή, λοιπόν, τα γεγονότα και τις εικόνες από το κίνημα αλληλεγγύης προς τον λαό της Παλαιστίνης ένα σχετικό δημοσίευμα μιας εφημερίδας («Προοδευτική Εύβοια») έδωσε το έναυσμα για κάποιες σκέψεις σχετικά με την ανάγκη έκφρασης της αλληλεγγύης μας σε κάθε πάσχοντα συνάνθρωπό μας (άσχετα αν ο θύτης είναι ένας άνθρωπος ή η Εξουσία ή ακόμη κι ένα επίσημο κράτος).

          Πόσες φορές με κάποια δόση αυτάρκειας δεν διακηρύξαμε με περισσή έπαρση πως δεν χρειαζόμαστε τη βοήθεια κανενός. Είναι οι στιγμές, δηλαδή, που ανοήτως νιώθουμε ικανοί από μόνοι μας να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας, τα δικαιώματά μας και τα συμφέροντά μας με τις δικές μας δυνάμεις. Αυτή η στάση δεν απορρέει μόνον από έναν αρρωστημένο και sui generis ναρκισσισμό, αλλά και από μία αντικοινωνική βιοθεωρία που πρεσβεύει πως οι ανθρώπινες σχέσεις είναι καθαρά  ανταγωνιστικές και συγκρουσιακές.                            

      Απότοκο της παραπάνω βιοθεωρίας είναι και η αδιαφορία του κοινωνικού υποκειμένου προς τον καταπιεζόμενο από την εξουσία συνάνθρωπό μας. Η αλληλοβοήθεια χάνεται ή υποχωρεί στο βαθμό που οι  αποφάσεις και οι ενέργειες της εξουσίας δεν μάς αγγίζουν. Όσο ευαίσθητοι και αντιδραστικοί είμαστε σε κάθε πράξη που παραβιάζει τα δικαιώματα και την αξιοπρέπειά μας, άλλο τόσο αδιάφοροι και απαθείς  είμαστε σε περιπτώσεις που η ίδια η πράξη προσβάλλει ή μειώνει το συνάνθρωπό μας.

          Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες είτε μιας αναίτιας αντίδρασης προς την εξουσία στο όνομα ενός θολού αντιεξουσιαστικού ιδεολογήματος, είτε μιας τυφλής και “άνευ όρων και ορίων” υπακοής στην εκάστοτε εξουσία και σε κάθε εξουσία. Και οι δύο παραπάνω στάσεις-κοινωνικές συμπεριφορές είναι απορριπτέες από το δημοκρατικό μας πολιτισμό. Συνιστούν τα δύο άκρα της υπερβολής και ως τέτοια παραβιάζουν και ακυρώνουν το νόμο της «Μεσότητας» του Αριστοτέλη.

           Ωστόσο το ερώτημα παραμένει αναπάντητο για την ευκταία αντίδρασή  μας ως κοινωνικών όντων, είτε όταν γινόμαστε εμείς οι ίδιοι δέκτες-αντικείμενα μιας προσβολής από μέρους της εξουσίας, είτε όταν κάποιος άλλος συνάνθρωπός μας υφίσταται φανερά την αδικία και την προσβολή της εξουσίας. Και όταν μιλάμε για εξουσία δεν είναι υποχρεωτικό να την ταυτίζουμε μόνον με την πολιτική. Η εξουσία έχει πολλές μορφές και πολλά πρόσωπα-υποκείμενα.                             

 Η παρακάτω ιστορία περιγράφει με ανάγλυφο τρόπο τόσο την δύναμη και το απάνθρωπο πρόσωπο της εξουσίας, όσο και τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά τόσο το θύμα, όσο και οι άλλοι παρακείμενοι συνάνθρωποί του. Είναι μία ιστορία άκρως διδακτική και ακτινογραφεί με πιστότητα τη συμπεριφορά μας σε ανάλογες περιπτώσεις. Μία ιστορία που αποκαλύπτει την κοινωνική μας υποκρισία και παθητικότητα.

     Από την άλλη πλευρά η ίδια η ιστορία καταδεικνύει τον ολισθηρό δρόμο του άμετρου ατομικισμού και τις συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει στην κοινωνική συμβίωση η ανοχή και η απουσία αντίδρασής μας στην αδικία και στον εξευτελισμό που μπορεί να υφίσταται κάποιος συνάνθρωπός μας.


                                                        Η Ιστορία…

                             “Αποβολή από την πανεπιστημιακή διάλεξη”

         O καθηγητής μπαίνει στην αίθουσα διαλέξεων, Κοιτάζει τριγύρω.

      “Εσύ εκεί στην 8η σειρά. Μπορείς να μου πεις το όνομά σου;” Ρωτάει μία μαθήτρια.

     “Με λένε Σάντρα”  λέει μια φωνή.

      Ο καθηγητής της ζητάει, «Παρακαλώ φύγετε από την αίθουσα διαλέξεών μου. Δεν θέλω να σε δω στη διάλεξή μου».

         Όλοι κάθονται ακίνητοι. Η μαθήτρια είναι εκνευρισμένη, μαζεύει αργά τα πράγματά της και σηκώνεται όρθια.

    “Πιο γρήγορα παρακαλώ” της ζητούν.

      Δεν τολμά να πει τίποτα και φεύγει από την αίθουσα διαλέξεων.

       Ο καθηγητής συνεχίζει να κοιτάζει γύρω.

       Οι συμμετέχοντες φοβούνται.

     “Γιατί υπάρχουν νόμοι;” ρωτάει ξανά.

      Για την “κοινωνική τάξη” ακούγεται κάποιος από μια σειρά.

        Ένας άλλος φοιτητής λέει “Για την προστασία των προσωπικών δικαιωμάτων ενός ατόμου.”

        Άλλος λέει “Για να μπορείς να βασίζεσαι στο κράτος”.

         Ο καθηγητής δεν είναι ικανοποιημένος.

        Η “Δικαιοσύνη” λέει ένας άλλος μαθητής.

        Ο καθηγητής χαμογελάει. Έχει την προσοχή του.

        “Ευχαριστώ πολύ. Συμπεριφέρθηκα άδικα στη συμμαθήτριά σου νωρίτερα;”

          Όλοι γνέφουν καταφατικά.

     “Πράγματι το έκανα. Γιατί δεν διαμαρτυρήθηκε κανείς; Γιατί κανείς σας δεν προσπάθησε να με σταματήσει; Γιατί δεν θέλατε να αποτρέψετε αυτή την αδικία;” ρωτάει.

         Κανείς δεν απαντάει.

   “Αυτό που μόλις μάθατε δεν θα το είχατε καταλάβει ούτε σε 1.000 ώρες διαλέξεων αν δεν το είχατε ζήσει. Δεν είπατε τίποτα μόνο και μόνο επειδή δεν θιχτήκατε εσείς οι ίδιοι. Αυτή η στάση μιλάει εναντίον σας και εναντίον της ζωής. Νομίζετε ότι όσο δεν σας αφορά, δεν είναι δική σας δουλειά. Σας το λέω, αν δεν πείτε τίποτα σήμερα και δεν αποδώσετε δικαιοσύνη, τότε μια μέρα θα βιώσετε κι εσείς την αδικία και κανείς δεν θα σταθεί μπροστά σας.

      Η δικαιοσύνη ζει μέσα από όλους μας. Πρέπει να παλέψουμε γι αυτό. Στη ζωή και στη δουλειά, συχνά ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλο αντί με τον άλλον. Παρηγοριόμαστε  ότι τα προβλήματα των άλλων δεν μας αφορούν. Πηγαίνουμε σπίτι και χαιρόμαστε που γλιτώσαμε. Αλλά έχει να κάνει και με το να υπερασπίζεσαι τους άλλους. Κάθε μέρα συμβαίνει και μια αδικία στις επιχειρήσεις, στον αθλητισμό ή στο τραμ. Το να βασίζεσαι σε κάποιον για να το ξεκαθαρίσει δεν είναι αρκετό. Είναι χρέος μας να είμαστε εκεί για τους άλλους. Μιλώντας εκ μέρους των άλλων όταν δεν μπορούν”. *

                                                  Το  Ύψιστο Μάθημα

      Το μάθημα του καθηγητή συνιστά από μόνο του κι έναν κώδικα κοινωνικής και πολιτικής συμπεριφοράς για την υγιή συνύπαρξη των ανθρώπων μιας κοινωνίας, αλλά και για την πρόοδο και εξέλιξή της. Κανείς δεν θα ήθελε  να ζει σε μία κοινωνία προβάτων με πολίτες που χαρακτηρίζονται από αγελαία συνείδηση. Πολίτες που άλλοτε από φόβο κι άλλοτε από μικροψυχία ή μικρο-υπολογισμούς αδυνατούν να αντιδράσουν στην κοινωνική αδικία και στην αυθαιρεσία της εξουσίας. Η λογική “άσε τους άλλους να διαμαρτυρηθούν” παραπέμπει στην γνωστή αντίδραση του ήρωα του διηγήματος του Μ. Χάκκα «Το Ψαράκι της Γυάλας».

         “Είμαι ένας φιλήσυχος πολίτης και πάω σπίτι μου… Ας ενεργήσουν οι άλλοι, ας κατεβούνε στο κέντρο οι νέοι… Όμως είχε εκείνο το ψαράκι στη γυάλα, και ποιος θα του αλλάζει το νερό; Είναι μια ζωούλα και αυτό ,έχει ευθύνη”.

       Πόσοι και πόσες φορές δεν επικαλεστήκαμε κι εμείς το “Ψαράκι της Γυάλας” για να αιτιολογήσουμε ή μάλλον να δικαιολογήσουμε την αποχή μας και την απάθειά μας; Εξάλλου από μικροί διδασκόμαστε να αποφεύγουμε την εμπλοκή μας σε υποθέσεις και συμβάντα που δεν μας αφορούν. Είναι η χρυσή κοινωνική συνταγή για την επιτυχία της ζωής μας χωρίς κλυδωνισμούς και απρόοπτα.

       Στην μνήμη ηχεί ακόμη το κλέφτικο τραγούδι που με μια αυθαίρετη προσαρμογή θα μπορούσε να συνιστά μία προτροπή για ήσυχη και φρόνιμη ζωή. Πολλές φορές  στις καθημερινές μας σχέσεις επικαλούμαστε τον παρακάτω στίχο ,όταν θέλουμε να συμβουλέψουμε κάποιον να συμβιβαστεί με την αδικία για να αποφύγει τα χειρότερα.

                     «Βασίλη, κάτσε φρόνιμα, να γένεις νοικοκύρης…»

       Στην ίδια λογική της αποχής και της αποστασιοποίησης από τα επικίνδυνα πράγματα της ζωής κινείται και ο παρακάτω στίχος του ποιητή Τάκη Σινόπουλου από το ποίημα «Ο Καιόμενος».

                               “Ξένη Φωτιά μην την ανακατεύεις / μου είπαν”.

        Στη ζωή έτσι συμβαίνει. Υπάρχουν οι λίγοι πρόθυμοι που θυσιάζουν τη ζωή τους για κάτι υψηλό. Οι περισσότεροι επιλέγουν την παθητική στάση και αρκούνται στο ρόλο του αμέτοχου παρατηρητή. Το χειροκρότημα  είναι πάντα εύκολο για εκείνους που απέχουν. Η μηδενική αντίδραση, όπως των μαθητών στην ιστορία, τείνει να αναχθεί σε μία γενικευμένη κοινωνική συμπεριφορά με έντονα στοιχεία “Κοινωνικού Μιθριδατισμού”.

       “Στην εποχή μας όπως και σε / περασμένες εποχές / άλλοι είναι στη φωτιά κι / άλλοι χειροκροτούνε”.

           Ωστόσο το πνεύμα και το δίδαγμα της ιστορίας με την αποβολή της μαθήτριας το αποδίδει με έναν άλλο τρόπο και το παρακάτω ποίημα, όσο κι αν υπάρχουν αντιτιθέμενες πληροφορίες για τον πραγματικό δημιουργό του.

                                         “  Όταν ήρθαν να πάρουν εμένα…”

       “Όταν οι ναζιστές ήρθαν για να πάρουν τους  / κομμουνιστές, σιώπησα επειδή δεν ήμουν / κομμουνιστής. / Όταν φυλάκισαν τους σοσιαλδημοκράτες, / σιώπησα γιατί δεν ήμουν / σοσιαλδημοκράτης. / Όταν ήρθαν να πάρουν τους συνδικαλιστές, / σιώπησα γιατί δεν ήμουν συνδικαλιστής. / Όταν ήρθαν να πάρουν τους Εβραίους σιώπησα / γιατί δεν ήμουν Εβραίος / Όταν ήρθαν να συλλάβουν εμένα, δεν υπήρχε / πια κανείς για να διαμαρτυρηθεί”.(Martin Niemoeller, 1892-1984).

  *Πηγή, Εφημερίδα “Προοδευτική Εύβοια”, 5 Μαΐου 2023  (Κωστής Δεμερτζής).

Post Visitors:40

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings