Του Ηλία Γιαννακόπουλου – Φιλόλογου

*Κερδισμένες και οι τρεις λέξεις (Ταυτοτικός, Συμπερίληψη, Woke Culture)

    **Γλωσσικά παραλειπόμενα από τη συζήτηση στη Βουλή για το γάμο των Ομοφύλων

“Σε όλη μου τη ζωή κοίταζα τις λέξεις σαν να τις έβλεπα για πρώτη φορά” (Χέμινγουέι.)

    Η πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή σχετική με το νόμο για τον γάμο των Ομόφυλων – Ομοφυλοφίλων ζευγαριών και η ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου προκάλεσε το έντονο ενδιαφέρον τόσο των Ελλήνων πολιτών όσο και των ξένων ΜΜΕ.

    Πολλά ξένα ΜΜΕ πρόβαλαν ως πρώτη είδηση την ψήφιση του σχετικού νόμου με την υποσημείωση πως η Ελλάδα είναι η πρώτη χριστιανική Ορθόδοξη χώρα που θεσμοθετεί το γάμο των ομόφυλων ζευγαριών. Ειδικότερα – ενδεικτικά ο βρετανικός Guardian έγραψε:

      «Η Ελλάδα γίνεται η πρώτη ορθόδοξη χριστιανική χώρα που νομιμοποιεί τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου»

                                 Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι

    Οι συγκεντρωμένοι – εντός και εκτός Βουλής – ΛΟΑΤΚΙ πανηγύρισαν ξέφρενα την ψήφιση του νόμου επισημαίνοντας πως γι’ αυτούς είναι μία ημέρα ελευθερίας. Ήδη προαναγγέλθηκε και ο πρώτος γάμος ομοφύλων, ενώ εντύπωση προκάλεσε η δήλωση του γνωστού ηθοποιού Γ. Καπουτζίδη πως «Η αγάπη βγαίνει από την καρδιά και η καρδιά δεν έχει γεννητικά όργανα».

    Η κυβέρνηση και ειδικότερα ο πρωθυπουργός πανηγυρίζουν και αυτοί για δύο λόγους και δικαιολογημένα άλλωστε. Ψηφίστηκε ένας νόμος τους με την στήριξη της αντιπολίτευσης, έστω κι αν αρκετός αριθμός βουλευτών της ΝΔ αντιτάχθηκε στο νόμο. Ωστόσο η κυβέρνηση δικαιούται να πανηγυρίζει γιατί προσθέτει στο παραδοσιακό «συντηρητικό» προφίλ της ένα νόμο που υπερβαίνει την ιδεολογία της. Ο πρωθυπουργός προβάλλει ως ο αναμφισβήτητος κοινωνικός μεταρρυθμιστής σε ένα χώρο που συνήθως ανήκε στα παραδοσιακά κεντροαριστερά κόμματα. Είναι σίγουρο πως το επίτευγμά του αυτό ο Πρωθυπουργός θα το εξαργυρώσει στις επερχόμενες ευρωεκλογές ή θα τον διευκολύνει – αν το αποφασίσει – στη «μετακόμισή» του σε ένα υψηλό αξίωμα της Ε.Ε.

  Η αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Πλεύση Ελευθερίας) – έστω και τραυματισμένη – πανηγυρίζει κι αυτή γιατί με τη δική της ψήφο κατέστη εφικτή η ψήφιση του σχετικού νόμου. Εξαίρεση αποτελεί το ΚΚΕ που ξάφνιασε με το ηχηρό «όχι» του. «Είναι κι αυτό μία στάση. Νιώθεται» που θα έλεγε και ο ποιητής (Καβάφης).

  Τα παραδοσιακά δεξιά κόμμα (Νίκη, Σπαρτιάτες και Ελληνική Λύση) νιώθουν κι αυτά δικαιωμένα από την ψήφιση γιατί ανέδειξαν το επιχείρημα πως αυτά και μόνον αποτελούν του γνήσιους εκφραστές της πατριωτικής Ελλάδας και των παραδοσιακών εθνικών μας αξιών: Πατρίς – Θρησκεία – Οικογένεια. Τα τρία αυτά κόμματα ελπίζουν πως θα εισπράξουν κάτι σε ψήφους στις ευρωεκλογές.

  Οι νικητές και οι κερδισμένοι, λοιπόν, από την ψήφιση του νόμου που επιτρέπει το γάμο των ομοφύλων είναι πολλοί και ευδιάκριτοι. Στους χαμένους (οι μοναδικοί;!) σίγουρα μπορεί να συγκαταλεχθεί η Εκκλησία αφού δεν μπόρεσε να αποσοβήσει την ψήφιση του σχετικού νόμου παρά τις σφοδρές – κόσμιες όμως – αντιδράσεις της. Δεν είναι τυχαίες οι σχετικές αναφορές των ξένων ΜΜΕ.

  Ωστόσο από τον κατάλογο των κερδισμένων από την κοινοβουλευτική συζήτηση δεν θα μπορούσε να λείπει εκείνη η ομάδα πολιτών που εστίασε το ενδιαφέρον της στα επιχειρήματα των βουλευτών – άσχετα με την θετική ή αρνητική ψήφο τους – και φυσικά στην ποιότητα του πολιτικού λόγου τους. Ειδικότερα το ενδιαφέρον αυτής της ομάδας – κι ας μη φανεί αυτό περίεργο – εστιάστηκε στην κυριαρχία κάποιων όρων που χρησιμοποιήθηκαν ευρέως από πολλούς ομιλητές.

  Οι λέξεις – όροι αυτοί προσέδωσαν μία άλλη ποιότητα στην πολιτική επιχειρηματολογία των βουλευτών και εμπλούτισαν το λεξιλόγιο – και όχι μόνον – των πολιτών. Είναι σημαντικό ο κοινοβουλευτικός διάλογος πέραν των πολιτικών σκοπιμοτήτων να λειτουργεί και ως γλωσσική διδαχή στους πολίτες.

 Οι όροι, λοιπόν, αυτοί που προκάλεσαν εντύπωση και πολλές δυσκολίες κατανόησής τους από τους πολίτες (ακροατές και θεατές) ήταν οι: Ταυτοτικό, Συμπερίληψη και το κίνημα της Woke Culture. Μία ανάλυση και παρουσίαση των όρων αυτών ίσως θα μάς βοηθούσε να κατανοήσουμε και τις θέσεις – ψήφο των κομμάτων (θετική, αρνητική).

                                         Ταυτοτικός

  Η έννοια – λέξη «Ταυτοτικός» χρησιμοποιήθηκε ευρέως από τους βουλευτές της αντιπολίτευσης (κεντροαριστερής) στο βαθμό που στόχευαν στον ιδεολογικό τους αυτοπροσδιορισμό. Σε αυτόν φυσικά ενέταξαν και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ στο όνομα του σεβασμού της διαφορετικότητας και της ανεκτικότητας. 

    Σύμφωνα με τα λεξικά η έννοια Ταυτοτικός σχετίζεται σημασιολογικά με την Ταυτότητα κάποιου, την διάκρισή του από άλλα όμοια και την αναγνώριση βάσει των μοναδικών χαρακτηριστικών.

  Αν και το Ταυτοτικό κίνημα παραπέμπει σε κάτι εθνικιστικό και υιοθετείται από την άκρα δεξιά,  η έννοια Ταυτοτικός χρησιμοποιείται και με τη θετική της σημασία και ως στοιχείο πολιτικού και ιδεολογικού αυτοπροσδιορισμού. Η φράση που κυριάρχησε στις ομιλίες πολλών βουλευτών τόσο του ΣΥΡΙΖΑ όσο και του ΠΑΣΟΚ ήταν: «ψηφίζουμε το νομοσχέδιο γιατί αποτελεί ένα ευθέως ταυτοτικό ζήτημα» (Πάρης Κουκουλόπουλος, ΠΑΣΟΚ). Από την άλλη πλευρά η Ντόρα Μπακογιάννη σε μία συνέντευξή της δήλωσε πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει «ταυτοτικό πρόβλημα».

 Γενικότερα στις ομιλίες των βουλευτών η έννοια Ταυτοτικός  ενείχε θετική σημασία και η χρήση του στόχευε στην ανάδειξη της ευαισθησίας και του ενδιαφέροντος των κομμάτων για τα δικαιώματα κάποιων μειονοτήτων.

Η Συμπερίληψη

 Ένας άλλος όρος, επίσης, που κυριάρχησε στο λόγο του Πρωθυπουργού και των άλλων βουλευτών που τάχτηκαν υπέρ του νομοσχεδίου ήταν κι αυτός της «συμπερίληψης». Όλοι επισήμαναν πως η σημερινή μας κοινωνία είναι ή πρέπει να γίνει συμπεριληπτική στο βαθμό που χαρακτηρίζεται από την πολυμορφία, την πολυπλοκότητα και την πολυπολιτισμικότητά της.

    Η έννοια της συμπερίληψης, όπως δηλώνει και το «έτυμόν» της «περιλαμβάνω–ομαι» παραπέμπει στην αναγκαιότητα της ομαλής συνύπαρξης όλων των ανθρώπων σε ένα κοινωνικό σύνολο, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς. Δηλαδή το φύλο, η εθνικότητα, η σεξουαλικότητα, η φυλή, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και πολλές άλλες ιδιαιτερότητες δεν πρέπει και δεν μπορούν να αποτελούν εμπόδιο για την ομαλή συνύπαρξη και συνεργασία των μελών μιας κοινωνίας.

   Με άλλα λόγια η συμπερίληψη δεν προβάλλεται μόνον ως ατομική αρετή και κοινωνική αξία αλλά και ως ηθική και κατηγορική προσταγή στις μέρες μας με στόχο την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη για την προστασία των μειονοτήτων.

   Η συμπερίληψη ως η νέα πραγματικότητα της εποχής μας προϋποθέτει και συνεπάγεται την αναγνώριση της διαφορετικότητας, την καλλιέργεια της ανεκτικότητας και την ενσυναίσθηση. Κι αυτό γιατί ο πολιτισμός μας είναι προϊόν όλων των ανθρώπων και γι’ αυτό δεν πρέπει κανένας πολιτιστικός ή άλλου είδους παράγοντας να αποκλείει και να περιθωριοποιεί κάποιες κοινωνικές ομάδες με ιδιαίτερα γνωρίσματα.

    Εξάλλου επιβάλλεται όλοι  να είμαστε συγκαταβατικοί και ανεκτικοί στο διαφορετικό, το άλλο, το ξένο και σε αυτό που «τυχαία δεν είμαστε».

                                               Η  Woke  Culture

  Ο νεοπαγής όρος εκφράζει ένα κίνημα που εμπνεόμενο και καθοδηγούμενο από την Πολιτική Ορθότητα τάσσεται κατά των παραδοσιακών διακρίσεων, στερεοτύπων και προκαταλήψεων που πλήγωναν και περιθωριοποιούσαν κάποιες μειονοτικές ομάδες ανθρώπων (γυναίκες, ομοφυλόφιλοι, μετανάστες…). Το κίνημα της woke culture και η ακρότητά του το cancel culture (κίνημα ακύρωσης – αποκαθήλωσης) πρεσβεύουν και διακηρύττουν μία καθολική αποδόμηση των όρων Έθνος – Φυλή – Φύλο.

 Γενικότερα η woke culture αμφισβητώντας και αποδομώντας τους παραδοσιακούς κανόνες στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των διακρίσεων και κοινωνικών αδικιών που υφίστανται διαχρονικά κάποιες ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Το κίνημα αφύπνισης (woke culture) συνεπικουρούμενο από την ακτιβιστική κουλτούρα ακύρωσης (cancel culture) λειτουργούν τιμωρητικά για πρόσωπα, θεσμούς, ιδέες και πρότυπα που θεμελίωσαν έναν πολιτισμό ρατσισμού (με όλες τις παραφυάδες του) ή που σήμερα αντίκεινται στο πνεύμα της συμπερίληψης, της ανεκτικότητας, του σεβασμού στη διαφορετικότητα και στην κοινωνική δικαιοσύνη.

                                    Η άλλη πλευρά της Woke Culture

  Ωστόσο και παρά τις καλές προθέσεις τόσο της Πολιτικής Ορθότητας όσο και των κινημάτων της Woke Culture και της Cancel Culture φαίνεται να επιβάλλεται ένας ιδιότυπος ολοκληρωτισμός που διεκδικεί την κοινωνική και ιδεολογική ορθοδοξία για τα δικαιώματα κάποιων κοινωνικών ομάδων. Αναδύεται ένας άκριτος δικαιωματισμός και επιβάλλεται μία αυτολογοκρισία για να μη θιγούν οι ευαίσθητες μειονοτικές ομάδες. Βρισκόμαστε ήδη μπροστά σε ένα νέο «Ιερατείο Γνώσης» και λίγο απέχει να επιβληθεί ένας νέος, sui generis  Index”.

  Στην κοινοβουλευτική συζήτηση, λοιπόν, για το γάμο των ομοφύλων (που κι αυτή η έννοια για λόγους πολιτικής ορθότητας δεν αποδίδει σωστά το πνεύμα του νομοθέτη / ομοφυλοφίλων είναι το σωστό) ένα φάντασμα πλανιόταν, αυτό της Woke Culture. Άλλοι βουλευτές – ομιλητές υπερασπιζόμενοι τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων και των ΛΟΑΤΚΙ γενικότερα και «προπαγανδίζοντας» έναν δικαιωματισμό υπόρρητα πρόβαλαν τις αρχές και τους κανόνες της Woke Culture.

  Ωστόσο από την άλλη πλευρά κάποιοι ομιλητές (Σαμαράς…) με άμεση αναφορά στο κίνημα της αφύπνισης και της ακύρωσης (Woke Culture, Cancel, Culture) δαιμονοποιούσαν το ρόλο τους και ζητούσαν μεγαλύτερο σεβασμό στις παραδοσιακές αξίες και θεσμούς. Οι ίδιοι ομιλητές έμμεσα παρομοίαζαν το κίνημα της Woke Culture με έναν σύγχρονο “Δούρειο Ίππο” που απειλεί τη συνοχή της ελληνικής κοινωνίας

                              Η δύναμη και η αξία των Λέξεων

 Ανεξάρτητα από τη θέση του καθενός απέναντι στο νόμο για το γάμο των ομοφύλων όλοι οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την ποιότητα του πολιτικού λόγου που κυριάρχησε στη συζήτηση (οι εξαιρέσεις λίγες) αλλά και τον γλωσσικό εμπλουτισμό των ακροατών – θεατών με όρους νέους για τους περισσότερους και αμύητους. Εξάλλου αυτό φαίνεται κι από την αρθογραφία του διαδικτύου όπου οι τρεις όροι και ιδιαίτερα το κίνημα της Woke  Culture κυριαρχούν απόλυτα. 

Στον πολιτικό πολιτισμό και στην πνευματική υγεία μιας κοινωνίας κι ενός λαού διαδραματίζουν και οι λέξεις που χρησιμοποιούν οι τρόφιμοι της εξουσίας. Λέξεις που  διδάσκουν και  αποκαλύπτουν τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της πραγματικότητας.

 «Μία λέξη – λοιπόν – κι όλα σώζονται. Μία λέξη κι όλα χάνονται» (Αντρέ Μπρετόν).

Post Visitors:49

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings