Του Ηλία Γιαννακόπουλου – Φιλόλογου

 Μπορείς να εξαναγκάζεις τους ανθρώπους να υπακούουν  πάντα διά της βίας. Γι’ αυτό οι ελίτ χρησιμοποιούν «συστήματα κατήχησης» για να σιγουρέψουν, δηλαδή, με συγκατάθεση αυτό που θέλουν να κάνουν” (Νόαμ Τσόμσκι).

      Η εκλογή του κ. Κασελάκη στην προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ ανέδειξε περίτρανα το ρόλο και τη δύναμη των νέων τεχνικών της Πολιτικής Επικοινωνίας και του Πολιτικού Marketing. Στο νέο αυτό πλαίσιο η Πολιτική Διαφήμιση διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο και οι “image Makers” αντικαθιστούν τους παραδοσιακούς μέντορες ή γκουρού της πολιτικής επικοινωνίας-προπαγάνδας.

   Η βίαιη εισβολή της διαφήμισης στο χώρο της πολιτικής συνοδεύτηκε και από ανάλογες επιπτώσεις στο χώρο της επικοινωνίας. Τα επιχειρήματα και η πειθώ δεν ταυτίζονται υποχρεωτικά σήμερα με την επιθυμία των πολιτικών να εξασφαλίσουν τη συναίνεση των ψηφοφόρων.

Η προπαγάνδα ως μέθοδος πολιτικού επηρεασμού έχει ξεπεραστεί, γιατί παραπέμπει σε αυταρχικά καθεστώτα και σε λαϊκίστικες πρακτικές. Ο γιγαντισμός των ΜΜΕ και ιδιαίτερα της τηλεόρασης διευκόλυνε τη μετακύλιση της διαφήμισης από το χώρο της αγοράς στο χώρο της πολιτικής. Το γεγονός αυτό, λοιπόν, εγείρει αμφισβητήσεις και γεννά προβληματισμούς για το θετικό ρόλο ή την αρνητική παρουσία των διαφημιστικών μηνυμάτων με πολιτικό περιεχόμενο.

      Οι ειδικοί της πολιτικής επικοινωνίας συγκλίνουν σε ένα κοινό σημείο. Η πολιτική διαφήμιση, ακόμη, κι όταν δεν εκπίπτει σε προπαγάνδα, μένει στην επιφάνεια των πραγμάτων, γιατί γι’ αυτήν σημασία έχει η εικόνα της πραγματικότητας και όχι ο πυρήνας της ίδιας της “δήθεν” πραγματικότητας.

       Απευθύνεται, δηλαδή, σε καταναλωτές και όχι σε πολίτες. Μυθοποιεί την εικόνα και αποκρύπτει το περιεχόμενο και τη βαθύτερη ουσία της πολιτικής.. Αποϊδεολoγικοποιεί την πολιτική και εκτρέφει την απολιτική συνείδηση και συμπεριφορά. Το life style αντικαθιστά τον πολιτικό λόγο και μονοδρομεί το ενδιαφέρον του ψηφοφόρου στην κατανάλωση εικόνων. Τα παραδείγματα της εκλογής  Ηθοποιών,  ποδοσφαιριστών ή και ανθρώπων με φωτογένεια ως βουλευτών ή ευρωβουλευτών ή και ως αρχηγών κομμάτων είναι ενδεικτικά. 

      Οι  συνέπειες της πολιτικής διαφήμισης είναι πολλές και αισθητοποιούνται σε πολλά επίπεδα:

                                                    Διαφήμιση  vs  Ορθολογισμός

        Πρωτίστως αρνητικός είναι ο ρόλος της πολιτικής διαφήμισης στη δυνατότητα του ατόμου να κρίνει και να αποφασίζει κατά ορθολογικό τρόπο. Η διαφήμιση κατά κύριο λόγο απευθύνεται στο συναίσθημα-θυμικό και στα ένστικτα και λιγότερο στη λογική. Όταν το διαφημιστικό μήνυμα με τη μέθοδο της υποβολής πείσει συναισθηματικά το δέκτη του πολιτικού μηνύματος, τότε αδυνατίζει κάθε νοητική λειτουργία και αντίσταση.

      Η πολιτική διαφήμιση, επίσης, στοχεύοντας στη διέγερση απωθημένων επιθυμιών και ανεκπλήρωτων προσδοκιών καθιστά το άτομο έρμαιο των ασυνείδητων εσωτερικών δυνάμεων με αποτέλεσμα το άτομο αυτό να αφοπλίζεται από κάθε δυνατότητα εσωτερικής αντίστασης. Η συνείδηση και η ορθή σκέψη υφίστανται την επίθεση και τη διάβρωση της έντονης τάσης των εσωτερικών επιθυμιών για άμεση και απόλυτη ικανοποίηση. Ο ψηφοφόρος-δέκτης του μηνύματος της πολιτικής διαφήμισης φαντασιώνεται μία ιδανική κοινωνία στην οποία άρχει ο “ιδανικός” ηγέτης.

         Έτσι η πολιτική διαφήμιση σβήνει όλα τα φθαρτά στοιχεία και τις αδυναμίες του προβαλλόμενου πολιτικού προσώπου αλλά ταυτόχρονα καθιστά και τον ψηφοφόρο αδύναμο να δει με κριτικό νου και ελεύθερη σκέψη τα όρια του “εικονικού” και του πραγματικού. Όταν, όμως, το άτομο χαρακτηρίζεται από την αφυδατωμένη σκέψη, τον εξοστρακισμό της κρίσης, την υπολειτουργία της λογικής και τον ανορθολογισμό τότε οι αποφάσεις του δεν είναι δικές του.

       Έτσι μεταπίπτει από πολίτης σε οπαδό, που δέσμιος των ανορθολογικών δυνάμεων σύρεται σε αποφάσεις που αδυνατεί να ελέγξει. Η απώλεια της αυτοβουλίας συνιστά το πρώτο στάδιο του “πολιτικού εξανδραποδισμού” του πολίτη. Θύμα μιας ιδιότυπης “πολιτικής λοβοτομής” ο σύγχρονος πολίτης νιώθει ελεύθερος και ευτυχισμένος μέσα στην ασυνείδητη ανελευθερία και δυστυχία του.

    “Η προπαγάνδα είναι για την δημοκρατία ό,τι είναι η βία για τον ολοκληρωτισμό” (Nόαμ Τσόμσκι).

                               Διαφήμιση και Ποιότητα του Πολιτικού λόγου

        Επιπρόσθετα, καταλυτικές είναι και οι παρενέργειες της πολιτικής διαφήμισης στην ποιότητα του πολιτικού λόγου και στη γέννηση ή πολλαπλασιασμό των πολιτικών μύθων. Βασικός στόχος της διαφήμισης είναι να πείσει μέσα από τον εντυπωσιασμό και όχι με επιχειρήματα και λογικά δομημένες σκέψεις. Ενδιαφέρεται περισσότερο να υποβάλει στον πολίτη-ψηφοφόρο ιδεολογίες και θέσεις και όχι να αφυπνίσει συνειδήσεις.

         Η πολιτική διαφήμιση γεννά ψευδαισθήσεις για μία ευτυχισμένη προσωπική ζωή και οράματα και σχέδια για την αλλαγή της κοινωνίας. Η  διαφήμιση απευθύνεται στο άτομο-ιδιώτη, ενώ η πολιτική προϋποθέτει το άτομο-πολίτη.

        Επόμενο, λοιπόν, είναι ο πολιτικός λόγος να φτωχαίνει και να περιορίζεται σε συνθήματα και τυποποιημένες εκφράσεις που φενακίζουν τη σκέψη και αλλοιώνουν την γλωσσική έκφραση. Όσο, όμως, η πολιτική θα ταυτίζεται με γλωσσικά στερεότυπα (κομματικά συνθήματα) που στοχεύουν στην αποδοχή της πραγματικότητας και όχι στην ανάλυση και ερμηνεία αυτής, τόσο και ο πολιτικός λόγος θα περιθωριοποιείται.

       Τα γλωσσικά στερεότυπα, επίσης, της πολιτικής διαφήμισης εθίζουν το δέκτη σε μία επίπεδη σκέψη που με τη σειρά της αδυνατεί να τροφοδοτήσει τον πολιτικό λόγο με αυθεντικά στοιχεία και ποιοτικά γνωρίσματα.

                                        Διαφήμιση και Πολιτικοί Μύθοι

       Παράλληλα η πολιτική διαφήμιση λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής πολιτικών μύθων επιβαρύνοντας έτσι την πολιτική με στοιχεία που αλλοιώνουν το περιεχόμενό της. Βέβαια η πολιτική πάντοτε συνδυαζόταν με μύθους αλλά η λειτουργία της σύγχρονης διαφήμισης διογκώνει αυτούς και προσθέτει κι άλλους. Ο τρόπος που προβάλλεται το πολιτικό μήνυμα συνδυάζεται με τους μύθους και τις παραστάσεις που έχει ο ψηφοφόρος για την πολιτική και συνήθως ενισχύει ή απαλύνει τις υπάρχουσες εντυπώσεις.

            Η μέθοδος παρουσίασης του πολιτικού μηνύματος μπορεί να δημιουργήσει νέους μύθους, να συγκαλύψει δυσάρεστες πλευρές, να υπερτονίσει τα θετικά σημεία και να ωραιοποιήσει τα αρνητικά. Ο ιδιόμορφος εποικισμός του πολιτικού μηνύματος στη συνείδηση του δέκτη παραμορφώνει την πραγματικότητα και διογκώνει τις “πολιτικές μυθοπλασίες” του.

                                         Η Πολιτική ως Εμπόρευμα

         Αξίζει δε να επισημανθεί και ο αρνητικός ρόλος της πολιτικής διαφήμισης στην αλλοίωση του περιεχομένου και του σκοπού της πολιτικής. Η σύγχρονη διαφήμιση δεν εξαντλείται πλέον μόνο στην προβολή υλικών προϊόντων-εμπορευμάτων, αλλά προβάλλει-προπαγανδίζει και μηνύματα με ιδεολογικό περιεχόμενο. Εκμεταλλευόμενη η διαφήμιση τη σύγχρονη τεχνολογία, τις τελευταίες ανακαλύψεις-επισημάνσεις της ατομικής και κοινωνικής ψυχολογίας καθώς και τις τεχνικές επικοινωνίας έχει καταστεί σημαντικός παράγοντας και βασικό εργαλείο για τον επηρεασμό της κοινής γνώμης και τον προγραμματισμό της πολιτικής συμπεριφοράς  του ατόμου.

           Με τη διαφήμιση ενός πολιτικού μηνύματος υποβαθμίζεται το περιεχόμενο της πολιτικής και μετασχηματίζεται ταυτόχρονα στο νοητικό σύστημα του πολίτη σε εμπόρευμα. Ο πολίτης γίνεται καταναλωτής κι έτσι αδυνατεί να ξεχωρίσει το υλικό προϊόν από το πολιτικό μήνυμα. Καταναλώνει και τα δύο με την ίδια ευκολία, εθιζόμενος σε μία άκριτη αποδοχή και αφομοίωση θέσεων και προγραμμάτων, που δεν ανταποκρίνονται πάντα στις ανάγκες κι επιθυμίες του. Συνέπεια αυτού η αδυναμία του σύγχρονου πολίτη να οριοθετήσει με σαφήνεια-ακρίβεια την πολιτική ως αυτόνομου-ανεξάρτητου χώρου.

           Όσο, όμως, ο πολίτης αντιμετωπίζει την πολιτική ως ένα χώρο υπάλληλο των οικονομικών δραστηριοτήτων και όχι ως παράγοντα διαμόρφωσης της κοινωνικής ζωής τόσο απομακρύνεται απ’ αυτή κι αδιαφορεί για τα πολιτικά τεκταινόμενα. Αυτό, όμως, έχει ως αποτέλεσμα τον υποβιβασμό της πολιτικής, τη δυσλειτουργία της δημοκρατίας και τέλος τη διάβρωση του κοινωνικού ιστού.

                                              Παραγωγοί  Σκέψης

         Συμπερασματικά η διαφήμιση πολιτικών μηνυμάτων και ο μετασχηματισμός αυτών σε εμπορεύματα έχει καταλυτικές συνέπειες για το πως αντιλαμβάνεται και πως αντιμετωπίζει ο σύγχρονος πολίτης το χώρο της πολιτικής.

         Η πολιτική πρέπει να επανασυνδεθεί με εκείνες τις πηγές που προάγουν το πολιτικό υποκείμενο και προβάλλουν όχι τόσο το φωτεινό πρόσωπο των πολιτικών αλλά την πολιτική ως συλλογικότητα. “Από καταναλωτές σκέψης και θεατές εικόνων να ξαναγίνουμε παραγωγοί σκέψης και ιδεολογίας”.

          Η διαφήμιση δεν παράγει ιδεολογίες, ούτε προβάλλει ιδεολογικές θέσεις, αλλά αναμασά πολιτικά ιδεολογήματα και τα υποπροϊόντα της πολιτικής. Η πολιτική εμπλουτίζεται από το διάλογο, την ιδεολογική αντιπαράθεση, τη σύγκρουση επιχειρημάτων και το πνεύμα της διαρκούς και γόνιμης αμφισβήτησης.

         Όσο, όμως, η πολιτική διαφήμιση δεσμεύει το βλέμμα και την σκέψη στην εικόνα και στα επιφαινόμενα της πολιτικής, άλλο τόσο  εκκολάπτεται ο πολιτικά αδρανοποιημένος άνθρωπος και δικαιώνονται οι προφήτες του “τέλους της πολιτικής”. Ο Νόαμ Τσόμσκι προειδοποιεί:

    “Στις δημοκρατικές κοινωνίες, οι κυρίαρχες ελίτ δεν μπορούν να ελέγξουν τον πληθυσμό με την ωμή βία και πρέπει να αντικαταστήσουν τον εξωτερικό έλεγχο- με τον έλεγχο της ίδιας της σκέψης”.

Post Visitors:85

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Privacy Policy

What information do we collect?

We collect information from you when you register on our site or place an order. When ordering or registering on our site, as appropriate, you may be asked to enter your: name, e-mail address or mailing address.

What do we use your information for?

Any of the information we collect from you may be used in one of the following ways: To personalize your experience (your information helps us to better respond to your individual needs) To improve our website (we continually strive to improve our website offerings based on the information and feedback we receive from you) To improve customer service (your information helps us to more effectively respond to your customer service requests and support needs) To process transactions Your information, whether public or private, will not be sold, exchanged, transferred, or given to any other company for any reason whatsoever, without your consent, other than for the express purpose of delivering the purchased product or service requested. To administer a contest, promotion, survey or other site feature To send periodic emails The email address you provide for order processing, will only be used to send you information and updates pertaining to your order.

How do we protect your information?

We implement a variety of security measures to maintain the safety of your personal information when you place an order or enter, submit, or access your personal information. We offer the use of a secure server. All supplied sensitive/credit information is transmitted via Secure Socket Layer (SSL) technology and then encrypted into our Payment gateway providers database only to be accessible by those authorized with special access rights to such systems, and are required to?keep the information confidential. After a transaction, your private information (credit cards, social security numbers, financials, etc.) will not be kept on file for more than 60 days.

Do we use cookies?

Yes (Cookies are small files that a site or its service provider transfers to your computers hard drive through your Web browser (if you allow) that enables the sites or service providers systems to recognize your browser and capture and remember certain information We use cookies to help us remember and process the items in your shopping cart, understand and save your preferences for future visits, keep track of advertisements and compile aggregate data about site traffic and site interaction so that we can offer better site experiences and tools in the future. We may contract with third-party service providers to assist us in better understanding our site visitors. These service providers are not permitted to use the information collected on our behalf except to help us conduct and improve our business. If you prefer, you can choose to have your computer warn you each time a cookie is being sent, or you can choose to turn off all cookies via your browser settings. Like most websites, if you turn your cookies off, some of our services may not function properly. However, you can still place orders by contacting customer service. Google Analytics We use Google Analytics on our sites for anonymous reporting of site usage and for advertising on the site. If you would like to opt-out of Google Analytics monitoring your behaviour on our sites please use this link (https://tools.google.com/dlpage/gaoptout/)

Do we disclose any information to outside parties?

We do not sell, trade, or otherwise transfer to outside parties your personally identifiable information. This does not include trusted third parties who assist us in operating our website, conducting our business, or servicing you, so long as those parties agree to keep this information confidential. We may also release your information when we believe release is appropriate to comply with the law, enforce our site policies, or protect ours or others rights, property, or safety. However, non-personally identifiable visitor information may be provided to other parties for marketing, advertising, or other uses.

Registration

The minimum information we need to register you is your name, email address and a password. We will ask you more questions for different services, including sales promotions. Unless we say otherwise, you have to answer all the registration questions. We may also ask some other, voluntary questions during registration for certain services (for example, professional networks) so we can gain a clearer understanding of who you are. This also allows us to personalise services for you. To assist us in our marketing, in addition to the data that you provide to us if you register, we may also obtain data from trusted third parties to help us understand what you might be interested in. This ‘profiling’ information is produced from a variety of sources, including publicly available data (such as the electoral roll) or from sources such as surveys and polls where you have given your permission for your data to be shared. You can choose not to have such data shared with the Guardian from these sources by logging into your account and changing the settings in the privacy section. After you have registered, and with your permission, we may send you emails we think may interest you. Newsletters may be personalised based on what you have been reading on theguardian.com. At any time you can decide not to receive these emails and will be able to ‘unsubscribe’. Logging in using social networking credentials If you log-in to our sites using a Facebook log-in, you are granting permission to Facebook to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth and location which will then be used to form a Guardian identity. You can also use your picture from Facebook as part of your profile. This will also allow us and Facebook to share your, networks, user ID and any other information you choose to share according to your Facebook account settings. If you remove the Guardian app from your Facebook settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a Google log-in, you grant permission to Google to share your user details with us. This will include your name, email address, date of birth, sex and location which we will then use to form a Guardian identity. You may use your picture from Google as part of your profile. This also allows us to share your networks, user ID and any other information you choose to share according to your Google account settings. If you remove the Guardian from your Google settings, we will no longer have access to this information. If you log-in to our sites using a twitter log-in, we receive your avatar (the small picture that appears next to your tweets) and twitter username.

Children’s Online Privacy Protection Act Compliance

We are in compliance with the requirements of COPPA (Childrens Online Privacy Protection Act), we do not collect any information from anyone under 13 years of age. Our website, products and services are all directed to people who are at least 13 years old or older.

Updating your personal information

We offer a ‘My details’ page (also known as Dashboard), where you can update your personal information at any time, and change your marketing preferences. You can get to this page from most pages on the site – simply click on the ‘My details’ link at the top of the screen when you are signed in.

Online Privacy Policy Only

This online privacy policy applies only to information collected through our website and not to information collected offline.

Your Consent

By using our site, you consent to our privacy policy.

Changes to our Privacy Policy

If we decide to change our privacy policy, we will post those changes on this page.
Save settings
Cookies settings